Η σύγχρονη Ελλάδα

18/11/2011

1 εικόνα

της Ρουμπίνης Γρώπα* και της Άννας Τριανταφυλλίδου**

Οι έλληνες πολίτες έχουν απογοητευτεί βαθιά το τελευταίο διάστημα με το πολιτικό σύστημα και τους τρόπους με τους οποίους οι εκλεγμένοι πολιτικοί έχουν διαχειριστεί την οικονομική αλλά και πολιτική κρίση. Οι καταστάσεις έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια της ανοχής, του επιτρεπτού, της λογικής, και έχουν καταστρατηγηθεί οι βασικοί πολιτικοί και πολιτειακοί θεσμοί, η εμπιστοσύνη στις διαδικασίες της δημοκρατικής διακυβέρνησης κυβερνήσεις όπως και η έννοια της ηθικής και της διαφάνειας.  Για το επόμενο διάστημα όλα δείχνουν ότι θα έχουμε κυβερνήσεις συνεργασίας αφού είναι μάλλον απίθανο να καταφέρει οποιοδήποτε κόμμα να κερδίσει την πλειοψηφία στις εκλογικές αναμετρήσεις που θα ακολουθήσουν. Αυτό πρέπει να το δούμε ως ελπιδοφόρο αφού προφανώς το είδος του μονοκομματισμού που βιώσαμε στην μεταπολιτευτική Ελλάδα έχει σημαντικό μερίδιο ευθύνης για τις δομικές, πολιτικές, οικονομικές, πολιτικές αλλά και κοινωνικές αποτυχίες που οδήγησαν στην παρούσα κατάσταση. Η ελπίδα είναι ότι αυτές οι κυβερνήσεις (ευρείας ή μη) συνεργασίας θα επιτρέψουν την συμμετοχή καινούργιων πρωτοβουλιών, καινούργιων κινημάτων και κομμάτων που θα προσπαθήσουν να αναμορφώσουν, να ανανεώσουν, να δώσουν νέα πνοή και εμπιστοσύνη στο πολιτικό μας σύστημα. Αυτές οι κυβερνήσεις, θα έχουν την μεγάλη πρόκληση αλλά και την μεγάλη ευθύνη να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία (που πολλοί αισθάνονται ότι είναι και η τελευταία) που έχει παρουσιαστεί μέσα από την οδυνηρή κρίση που διανύουμε, και να λήξουν πια τον αέναη πολιτισμικό δυισμό που χαρακτηρίζει την σύγχρονη Ελλάδα. Υπάρχει πια αρκετή πολιτική και κοινωνική υποστήριξη ώστε να κάνουν τη ρήξη με τον νεποτισμό, τον λαϊκισμό, την ευνοιοκρατία, και την έλλειψη αξιοκρατίας και λειτουργικότητας που έχει χαρακτηρίσει την πολιτική ζωή του τόπου μας επί δεκαετίες πλέον. Θα πρέπει να εμπνεύσουν την ανάπτυξης μιας κουλτούρας με γνώμονα την νομική σταθερότητα, την απόδοση δικαιοσύνης και ένα συλλογικό κοινωνικό πρόγραμμα ώστε να μπορέσει να δικαιολογηθεί η οικονομική θυσία που απαιτείται σήμερα από όλους μας.

Με άλλα λόγια, η πρόκληση που θα έχουν να αντιμετωπίσουν δεν θα περιορίζεται στο να εξασφαλίσουν τις επόμενες δανειακές δόσεις, τη δημοσιονομική εξυγίανση, να διαχειριστούν το δημόσιο χρέος, να δημιουργήσουν πρωτογενή πλεόνασμα, επιτέλους να κινήσουν την αγορά, να επενδύσουν στους τομείς που θα επιτρέψουν την πολύ-αναμενόμενη ανάπτυξη της Ελλάδας. Αν θέλουν να πετύχουν, πρέπει και οφείλουν να πάνε πιο βαθιά και να πάρουν θέση απέναντι στον πολιτισμικό δυισμό που είχε εδραιωθεί βαθειά στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης.

Στις αρχές του ’90, ο Νικηφόρος Διαμαντούρος περιέγραψε αυτόν τον πολιτισμικό δυισμό της σύγχρονης Ελλάδας, σαν μια πάλη μεταξύ δύο πολιτικών πολιτισμών: της κουλτούρας της «ψωροκώσταινας» και της κουλτούρας του εκσυγχρονισμού.  Η πρώτη περίπτωση αφορά έναν εθνικιστικό, πολιτισμό, ο οποίος αισθάνεται την ανάγκη να αμύνεται. Αφορά μια ‘προ-δημοκρατική’ κουλτούρα που ευνοεί τα πελατειακά δίκτυα εξουσίας, φέροντας έντονα την σφραγίδα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αντίθετη με την δυτική κοσμοθεωρία και ιδιαίτερα αμφίθυμη απέναντι στον καπιταλισμό και της δυνάμεις της αγοράς που αυτός ορίζει. Η δεύτερη κουλτούρα περιγράφεται με ευνοϊκότερους όρους. Είναι εμπνευσμένη από τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και προωθεί τον εξορθολογισμό της κοινωνίας και της πολιτικής  στο πλαίσιο του φιλελευθερισμού, του εκκοσμικισμού, της δημοκρατίας και της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς, ενώ ευνοεί και την άσκηση εξουσίας μέσω των σύγχρονων πολιτικών κομμάτων.  Σύμφωνα με τον Διαμαντούρο, στοιχεία και των δύο αυτών πολιτισμών μπορούσε να συναντήσει κανείς στις αριστερές αλλά και τις δεξιές δυνάμεις του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Την ίδια περίοδο, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς υποστήριξε, ότι η Ελλάδα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό προ-νεοτερική τόσο σε πολιτισμικούς, όσο και σε οικονομικούς όρους. Οι πολίτες συνέχιζαν να συμπεριφέρονται οικονομικά και κοινωνικά ως "τζαμπατζήδες», δίχως να υιοθετούν εργασιακό ήθος, απρόσωπη εντιμότητα της αγοράς, προσωπική αξιοπιστία, συμμόρφωση προς τους συλλογικούς κανόνες της αποδοτικότητας, της απόδοσης και της αφοσίωσης στην έννοια της υπηκοότητας ως αξίες καθεαυτού. Ο δημόσιος τομέας και κάθε τι το συλλογικό κατ’ επέκταση, τόνιζε ο Τσουκαλάς, αντιμετωπίζονταν ως πόροι στην διάθεση κάθε ατόμου ή συντεχνίας, χωρίς ο πολίτης να χρωστά τίποτα στην συλλογικότητα και το κράτος ως αντάλλαγμα.

Δυο δεκαετίες σχεδόν αργότερα, οι περιγραφές αυτές παραμένουν επίκαιρες. Συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν μεγάλο μέρος της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας.

Οι συζητήσεις και αναλύσεις που έχουν γίνει τα δύο τελευταία χρόνια στην προσπάθεια να εξηγηθούν οι αιτίες που οδήγησαν στην κρίση και οι ρίζες του ελληνικού προβλήματος έχουν οδηγήσει στην προφανή διαπίστωση ότι η Ελλάδα απέτυχε να αναδιαρθρωθεί ουσιαστικά όπου αυτό ήταν απαραίτητο, εξαιτίας της κυριαρχίας της παραδοσιακής πολιτιστικής κουλτούρας (την αποκαλούμενη τοπικιστική/ της ψωροκώσταινας) επί της «σύγχρονης» (φιλελεύθερης μεταρρυθμιστικής). Τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα και οι ελίτ τους «βολεύτηκαν», διείσδυσαν και καταχράστηκαν το δημόσιο ενώ δεν αναδύθηκαν εκσυγχρονιστικές πολιτικές δυνάμεις. Η συμμόρφωση προς τους ευρωπαϊκούς κανόνες και οδηγίες είχε τελικά περιορισμένο μόνο αντίκτυπο στην κοινωνική και οικονομική μεταρρύθμιση παρά τα όσα ειπώθηκαν περί «εξ-Ευρωπαϊσμού» της Ελλάδας. Η εργατική και η μεσαία τάξη, καθώς και οι διανοούμενοι της χώρας  επέδειξαν ελλιπές ενδιαφέρον, ή ακόμη και πλήρη αντίθεση απέναντι σε οποιοδήποτε εγχείρημα δομικών μεταρρυθμίσεων, εξαιτίας του πολιτικού κόστους που αυτό θα είχε στα καθιερωμένα συμφέροντα. Ως εκ τούτου τα πελατειακά χαρακτηριστικά του πατρογονικού ελληνικού κράτους επικράτησαν, οδηγώντας σε ελλιπή παρουσία του δημόσιου τομέα, νεποτισμό, λαϊκισμό, ευνοιοκρατία, έλλειψη αξιοκρατίας και λειτουργικότητας, οικονομική συμπεριφορά «τζαμπατζήδων» εις βάρος του εργασιακού ήθους και της ανάπτυξης μιας κουλτούρας με νομική σταθερότητα και ενός συλλογικού κοινωνικού προγράμματος. Η επιλογή (τελικά!) του Λουκά Παπαδήμου δείχνει όμως ότι η κουλτούρα αυτή μπορεί να έχει επικρατήσει αλλά δεν έχει επιβληθεί απόλυτα. Και αυτό είναι ελπιδοφόρο.

Η μεταβατική κυβέρνηση συνεργασίας του Λουκά Παπαδήμου, (όπως και αυτές που θα ακολουθήσουν), θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτή την πραγματικότητα εκφράζοντας μία ισχυρή αίσθηση πολιτειακής ευθύνης. Θα πρέπει να σημάνουν την ανανέωση του πολιτικού συστήματος ώστε να ξαναδώσουν ουσία στην έννοια της δημοκρατίας, της χρηστής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου, της δικαιοσύνης και της ιδιότητας του πολίτη.

( Ολόκληρος ο τίτλος του κειμένου όπως το λάβαμε είναι : «Η σύγχρονη Ελλάδα: μια αέναη υπόθεση πολιτισμικού δυισμού που πρέπει επιτέλους να λήξει»)

Η *Ρουμπίνη Γρώπα είναι Λέκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Ερευνήτρια στο ΕΛΙΑΜΕΠ.  

Η **Άννα Τριανταφυλλίδου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Ερευνήτρια στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Δέκα πράγματα που νομίζαμε πως ξέραμε για την οικονομική κρίση

Ο Βρετανός οικονομολόγος Στέφεν Κινγκ μιλά για τις βεβαιότητες που κατέρρευσαν

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  06:16

O Στέφεν Κινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της βρετανικής τράπεζας HSBC

8

emailεκτύπωση 

Δεν είναι όλοι «νικητές» στην νέα αυτή οικονομική πραγματικότητα, σύμφωνα με τον Στέφεν Κινγκ. Ο βρετανός οικονομολόγος, επικεφαλής αναλυτής της τράπεζας HSBC, σε άρθρο του στην εφημερίδα Independent», καταρρίπτει, όπως ισχυρίζεται, «δέκα οικονομικές πεποιθήσεις που άρχισαν να διατυπώνονται γύρω στο 2007 και σήμερα φαίνεται ότι έχουν αποτύχει παταγωδώς».

Πεποίθηση Νο1: Η «στόχευση του πληθωρισμού» (inflation targeting) προσφέρει σταθερότητα και ευημερία.

Στα τέλη της δεκαετίας του '80 οι τραπεζίτες είχαν πάθει ψύχωση με την «στόχευση του πληθωρισμού». Πληγωμένοι από τις υπερβολές του πληθωρισμού της δεκαετίας του '70, αυτό που ήθελαν άμεσα ήταν η σταθερότητα των τιμών. Ωστόσο, η εμμονική αναζήτηση του χαμηλού πληθωρισμού έδειξε μια πρωτοφανή άγνοια σε προηγούμενες περιόδους οικονομικής αποσταθεροποίησης όπου δεν υπήρχε τοσο μεγάλος πληθωρισμός. Η Ιαπωνία είχε μια μεγάλη οικονομική φούσκα στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, απολαμβάνοντας χαμηλό πληθωρισμό, ενώ οι ΗΠΑ, που επίσης είχαν χαμηλό πληθωρισμό τη δεκαετία του '20, κατέληξαν να πληγωθούν από το μεγάλο οικονομικό κραχ του 1929.

Πεποίθηση Νο2: Η Ιαπωνία τα έκανε μαντάρα, η Δύση ξέρει καλύτερα.

Η Ιαπωνία υποτίθεται πως απέτυχε επειδή δεν χαλάρωσε την νομισματική και δημοσιονομική της πολιτική έως ότου ήταν πολύ αργά. Οι ΗΠΑ τώρα αντιμετωπίζουν μια κατάσταση πολύ χειρότερη από αυτή της Ιαπωνίας: η οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα, οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν κάνει κατακόρυφη βουτιά, το έλλειμμα του προϋπολογισμού είναι ανεξέλεγκτο, το χρέος της κυβέρνησης έχει υποβαθμιστεί ενώ η διαδικασία «απομόχλευσης» της οικονομίας της συνεχίζεται και τα ποσοστά μακροπρόθεσμης ανεργίας έχουν εκτοξευθεί.

Πεποίθηση Νο3: Οι κυβερνήσεις δεν χρεοκοπούν.

Όλοι γνωρίζαμε πως τα αναδυόμενα κρατη θα μπορούσαν να χρεοκοπήσουν το ένα μετά το άλλο, αλλά πιστεύαμε πως δεν θα ίσχυε το ιδιο για τις ανεπτυγμένες χώρες και πως αυτές δεν θα αντιμετώπιζαν τους πιστωτές τους με τέτοια περιφρόνηση. Ωστόσο, οι διασυνοριακές κατοχές κεφαλαίων έχουν ανέλθει σε άνευ προηγουμένου επίπεδα ενώ μέσα στην ευρωζώνη τα κράτη έχουν χάσει τη δυνατότητα τους να τυπώσουν νέο χρήμα. Οπότε η κατάσταση μέσα εκεί είναι η εξής: οι νότιες χώρες χρωστάνε χρήματα στις βόρειες χώρες, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η χρεοκοπία ξαφνικά έγινε επιλογή.

Πεποίθηση Νο4: Η παγκοσμιοποίηση κάνει καλό σε όλους.

Η ιδέα ήταν απλή: οι οικονομίες θα ενσωματωθούν διαμέσου του ανοίγματος των αγορών και της εισροής κεφαλαίου, η παγκόσμια οικονομική πίτα θα γίνει ολοένα και μεγαλύτερη και όλοι, στο τέλος, θα γίνουν πλουσιότεροι. Τωρα όμως που οι δυτικές οικονομίες έχουν τελματωθεί, τα εισοδήματα των νοικοκυριών εχουν πέσει και οι συντάξεις μειώθηκαν, το επιχείρημα αυτό δεν μοιάζει πια τόσο έξυπνο. Η πίτα όντως μεγάλωσε ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης στις αναδυόμενες χώρες, αλλά διανεμήθηκε με απρόβλεπτους τρόπους και πλέον δεν είναι όλοι «νικητές».

Πεποίθηση Νο5: Οι μετοχές αποτελούν μια καλή μακροπρόθεσμη επένδυση.

Αυτή η θεωρία πήγε στραβά στις αρχές της περασμένης δεκαετίας. Ο δείκτης FTSE 100 έπιασε κορυφή στο 7.000 στα τέλη του 1999. Έκτοτε, έγιναν πολλές προσπάθειες να ανέβει, αλλά η πτώση ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Και παρά την εξαιρετικά δεινή δημοσιονομική θέση στην οποία έχουν περιέλθει πολλές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, οι επενδυτές θεωρούν πλέον πιο ασφαλείς τις επενδύσεις σε ομόλογα Δημοσίου, gilts και ομόλογα, αντί για μετοχές.

Πεποίθηση Νο6: Οι αναδυόμενες οικονομίες δεν μπορούν να αποδεσμευτούν (decoupling)

Ω ναι, μπορούν. Ενώ η οικονομική δραστηριότητα στο Δυτικό κόσμο δεν είναι μεγαλύτερη από αυτή στα τέλη του 2007, προτού ο κόσμος μας βιώσει την οικονομική κρίση, η οικονομική δραστηριότητα στις αναδυόμενες οικονομίες είναι δραματικά υψηλότερη. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Κίνας για παράδειγμα είναι περίπου 40% υψηλότερο σε σχέση με το 2007.

Πεποίθηση Νο7: Οι αγορές λειτουργούν.

Μερικές ναι, μερικές όχι. Τα μονοπώλια και τα ολιγοπώλια δεν μπορούν να σπάσουν αλλά οποίος γνωρίζει από οικονομικά ξέρει πως αυτά δεν δίνουν και τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα σε μια κοινωνία.

Πεποίθηση Νο8: Οι παγκόσμιες αγορές είναι ανώτερες των κρατών.

Αυτή η θεωρία ήταν μια επέκταση αυτού που λέει ο Φράνσις Φουκουγιάμα στο βιβλίο του «Το Τέλος της Ιστορίας και ο Τελευταίος Άνθρωπος», ότι δηλαδή οι Δυτικές δημοκρατίες και οι οικονομίες που κατευθύνονται από τις αγορές θριάμβευσαν, ανοίγοντας ταυτόχρονα το δρόμο για μια νέα εποχή κοινών αξιών και πεποιθήσεων. Ωστόσο, οσο εμείς ταλαντευόμαστε από τη μια οικονομική κρίση στην άλλη, η επιστροφή του εθνικού οικονομικού συμφέροντος ήταν αξιοθαύμαστη, ειδικά στην ευρωζώνη.

Πεποίθηση Νο9: Οι τιμές των σπιτιών πάντα αυξάνονται.

Όχι. Η ανακάλυψη αυτή βρίσκεται στην καρδιά του προβλήματος που οδηγεί την οικονομική δραστηριότητα της Δύσης σε μια διαδικασία επίμονης «απομόχλευσης» της οικονομίας της.

Πεποίθηση Νο10: Τίποτα δεν ταξιδεύει γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός.

Υπερασπιζόμενος του οικονομολόγους, να πω πως, ναι, κάναμε πολλα λάθη και οι συνάδελφοι μου δεν μπορούν να περηφανεύονται για πολλά πράγματα. Ωστόσο, αν τα εργαστήρια του CΕRN εχουν δίκιο, τότε όλα όσα γνωρίζαμε για το σύμπαν μας, ενδέχεται να αποδειχτούν λανθασμένα ! Αν ακόμη κι ο ίδιος ο Αϊνστάιν έπεσε έξω στους υπολογισμούς του για την ταχύτητα του φωτός, τότε φαίνεται πως ακόμη και το πιο έξυπνο ανθρώπινο μυαλό μπορεί να υποπέσει στο λάθος.

http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=431311

Leftists get the boot in Europe amid crisis

Outgoing Spanish prime minister Jose Luis Rodriguez Zapatero arrives for a press conference in his first public comments on the election in Madrid, Monday, Nov 21, 2011. (AP Photo)
(AP)  MADRID - Throw a dart at a map of Europe now and it takes expert aim to hit a country run by a left-of-center government, especially after Spain's Socialists were emphatically drubbed out of power over the weekend.
Although the shift to the right began years ago in such heavyweights as France and Germany, it is now all but complete three years into the continent's grinding debt and economic crisis. Why? When times get tough — when "the cows get thin" as the Spanish say — political experts say edgy voters seek comfort with conservatives.

"The center-right is the natural preference in times of crisis," said Piotr Kaczynski of the Centre for European Policy Studies in Brussels. "If you look at societies and how they make their preferences, they all tend to vote more conservative in times of crisis and more center-left in times of economic progress."

Granted, on the European Union map there are scattered spots of leftist liberalism. A new Social Democratic government runs Denmark, there is a center left government in Norway and there is a broad Social Democratic-led coalition in Austria. And the Socialists might beat conservative President Nicolas Sarkozy in France's presidential election next year.

But Kaczynski said there is no doubt the European left faces an uphill battle in re-establishing itself with an appealing message and the means to enact it, despite widespread disillusionment with go-go capitalism as seen in the Occupy Wall Street protests and Europe's widespread anti-austerity marches.

In Spain, voters enduring a 21.5 jobless rate ejected the Socialists and install the center-right Popular Party by a crushing margin in Sunday's election.

Voters dumped the Socialists in Portugal earlier this year and the Labour Party in Britain last year, in both cases shifting to conservative parties. A technocrat government has taken over in the last month from Greece's Socialist prime minister.

Kaczynski said is not an ironclad rule that a government will be dumped from power during an economic crisis. He cited the cases of troubled governments being re-elected in Latvia, Estonia — a member of the eurozone — and Poland, and said as long as the public concludes the government is capable and taking the right approach to a financial crisis, it might get a second chance.

That was not the case for Spain's Socialists, due to the poor record of outgoing Prime Minister Jose Luis Rodriguez Zapatero in fighting unemployment and in resurrecting an economy that overcome nearly two years of recession in 2010 only to stall again last quarter.

His punishment: the conservative Popular Party won 186 seats in the 350-seat lower chamber of Parliament, up from 154, while the Socialists plummeted from 169 seats to 110, their worst performance ever.

"Clearly, Spain is the biggest loss for the European Socialists. That is absolutely the case," Kaczynski said.

In his first public comments, Zapatero — who did not seek a third term — said Monday that the austerity measures he took — and which caused supporters to flee in a stampede — "put the national interests ahead of party interests."

Spanish stock and bond markets shrugged off the Popular Party win because it was so widely expected and because leader Mariano Rajoy has yet to spell out how he will attack Spain's unemployment debacle, deficit and growth woes.

However, some experts say Europe is not going right ideologically but rather seeking something — anything — new to get out of its quagmire.

"I wouldn't say Europe is turning to the right. It's basically the crisis is crushing the incumbents," said Eurasia Group's analyst for Europe, Antonio Barroso. "People are disappointed in the bad economic data, high unemployment and basically they are voting for the other alternative."

He noted that in Italy, conservative premier Silvio Berlusconi was forced to resign this month as the eurozone crisis centered on his debt-laden country — but that was to a technocratic administration, not to leftist politicians.

Barroso also mentioned the 2012 French presidential race and Sarkozy's record low approval rating. The feisty French conservative is trailing the Socialist Francois Hollande badly in the polls, although he has recovered a bit in recent weeks.

Socialists are strong in local and regional politics in France: They head 24 of France's 26 regional governments and run major cities including Paris, Lyon, and Lille. Most recently, in September, the Socialists wrested control of the Senate, Parliament's upper house, for the first time in more than a half-century — seen by many as a rebuff to Sarkozy.

In Germany, conservative Angela Merkel beat the center-left's Gerhard Schroeder in 2005 after he pushed through labor market reforms and welfare state cuts. The moves angered his leftist supporters but they are credited with bolstering Germany's strength in the current financial crisis.

However, Stephen Lewis of Monument Securities in London agreed it is perhaps natural for people to turn to the right in times of extreme financial hardship. He noted it happened in the 1930s during the Depression.

"It is not surprising that we are seeing all these right-wing governments appear as a result of elections or imposed from Brussels," Lewis said.

Με την πλάτη στον τοίχο και η Γερμανία;

sofokleous10.gr

Η Ευρώπη περνά την πιο σκληρή δοκιμασία. Η κρίση χρέους έχει χτυπήσει τον πυρήνα της Ευρωζώνης και πλέον στην επιφάνεια έχουν βγει ζοφερά σενάρια για το μέλλον της Ε.Ε.  Η εμμονή της Γερμανίας, που διακατέχεται από το σύνδρομο της Βαϊμάρης, στη σταθερότητα των τιμών κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, ενώ το περιβόητο μπαζούκας του EFSF αποδεικνύεται νεροπίστολο μπροστά στον όγκο του προβλήματος χρέους, καθώς τα κεφάλαια που διαθέτει χωρίς αμφιβολία δεν είναι επαρκή ούτε για την κάλυψη των αναγκών της Ιταλίας, πολύ περισσότερο δε, της Γαλλίας. 

Ακόμα χειρότερο είναι το γεγονός ότι το EFSF στηρίζεται πάνω στη λογική της μόχλευσης των κεφαλαίων του, τα οποία στη συνέχεια θα αναμοχλεύονται για να παρέχουν στήριξη σε οικονομίες και τράπεζες υψηλού κινδύνου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν δεν ευοδωθούν οι προσπάθειες η καταστροφή θα είναι μεγαλύτερη ακόμα και από αυτή των subprimes, τα οποία επίσης ήταν αποτέλεσμα πολλαπλής μόχλευσης. Και αυτή τη φορά η καταστροφή θα έχει άμεσο αποδέκτη τους Ευρωπαίους φορολογουμένους. Φυσικά το EFSF θα είναι άνευ αντικειμένου όταν η κρίση θα ενταθεί πέρα από τα PIIGS και στη Γαλλία και το Βέλγιο και την Αυστρία αλλά και πιθανώς σε άλλες χώρες,  καθώς ουσιαστικά θα έχουμε ένα pool κεφαλαίων, το οποίο σε μεγάλο ποσοστό θα αποτελείται από κεφάλαια χωρών με προβληματική πρόσβαση στις αγορές. Αυτό πρακτικά θα μειώσει την αξιοπιστία του αλλά και τις δυνατότητες μόχλευσης.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το ζητούμενο για τις αγορές είναι η ΕΚΤ να καταστεί φόβητρο. Και για να συμβεί αυτό, η απόκτηση των εξουσιών και των αρμοδιοτήτων που έχει η FED αποτελεί μονόδρομο. Τη θέση αυτή έχουν αρχίσει πλέον να διατυπώνουν και ορισμένες χώρες της Ε.Ε. Είναι χαρακτηριστικό ότι το θέμα έθεσε χωρίς περιστροφές ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Enda Kenny στον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Σόιμπλε, με τον τελευταίο να το απορρίπτει, επικαλούμενος το χρέος της Ευρωζώνης. Η ουσία όμως είναι ότι αν αύριο το πρωί η ΕΚΤ μπορούσε να αγοράσει ομόλογα κάποιων τρισ.  ευρώ,  θα λυνόταν το τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας που αρχίζει να αποκτά το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Επίσης, αν υπήρχε η δυνατότητα έκδοσης ευρωομολόγου, είναι προφανές ότι δεν θα βλέπαμε το καθημερινό μακελειό με τις αγορές ομολόγων.

Ομως τα ευρωομόλογα ίσως αύξαναν το κόστος δανεισμού για τη Γερμανία και προσωρινά μπορεί να είχε επιπτώσεις στην οικονομία της χώρας. οι κοντόφθαλμοι Γερμανοί δείχνουν να αγνοούν τις επιπτώσεις που θα έχει μια μακροχρόνια ύφεση αρκετών χωρών της Ε.Ε. και η κατάρρευση μεγάλων οικονομιών και κυρίως αυτή της Γαλλίας. Πάντως τις τελευταίες ώρες όλο και περισσότεροι ευρωπαίοι στρέφονται κατά της Άνγκελας Μέρκελ και της ζητούν να υποχωρήσει στο ζήτημα της έκδοσης των ευρωομολόγων. Σύμφωνα με δηλώσεις του περιβάλλοντος της κ. Merkel, η καγκελάριος είναι έτοιμη να αποδεχτεί τη λύση απευθείας αγοράς χρέους από την ΕΚΤ ή της έκδοσης ευρωομολόγων, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση, όμως, ενισχυθούν τα δικαιώματα παρέμβασης στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Μέχρι σήμερα, η Γερμανία εμφανίζεται κάθετα ενάντια στη χρήση μέτρων όπως απευθείας αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ ή έκδοση ευρωομολόγου. Όμως καθώς μέλη του πυρήνα της ευρωζώνης, όπως η Ιταλία αλλά και η Γαλλία, βγαίνουν στην πρώτη γραμμή του πυρός της κρίσης χρεών, η Κομισιόν και άλλες ευρωπαϊκές αρχές αυξάνουν τις πιέσεις στο Βερολίνο να υποχωρήσει. Έτσι, με βάση δηλώσεις συμβούλου της καγκελαρίου, που επικαλείται η εφημερίδα La Tribune, εάν η κ. Merkel εξασφαλίσει τη συμφωνία των εταίρων στην Ε.Ε. για αλλαγές στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, έτσι ώστε να περιλαμβάνουν το δικαίωμα παρέμβασης στους προϋπολογισμούς των... άτακτων μελών ενδεχομένως να αποδεχτεί την προώθηση δυναμικών μέτρων.

 Aναλυτές και οικονομολόγοι επισημαίνουν πως μπορεί μέχρι στιγμής τα «ασφαλή» γερμανικά ομόλογα να είναι κερδισμένα από την κρίση χρέους, ωστόσο υπάρχουν κάποιες ενδείξεις το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με τις οποίες ενδέχεται να υποστεί σοβαρό πλήγμα και η γερμανική οικονομία.

Καταρχήν την περασμένη εβδομάδα αν και αυξάνονταν σημαντικά οι αποδόσεις των ομολόγων του ευρωπαϊκού νότου αλλά και της Γαλλίας, οι αντίστοιχες των γερμανικών ομολόγων δεν υποχώρησαν. Η ζήτηση για ομόλογα διάρκειας άνω του 1 έτους έχει περιοριστεί, ενώ το spread των αμερικανικών και των βρετανικών ομολόγων έχει συρρικνωθεί, καθώς επενδυτές δείχνουν προτίμηση για κρατικά ομόλογα από μεγάλες χώρες που δεν είναι μέλη του ευρώ.

Εκπληξη προκάλεσε επίσης το γεγονός, ότι στη δημοπρασία 2ετών ομολόγων που προχώρησε την περασμένη εβδομάδα, η Γερμανία, παρά του ότι προσέφερε το χαμηλότερο επιτόκιο που έχει δώσει ποτέ, η ζήτηση ήταν πολύ χαμηλή, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί μεγάλο ποσό από την προσφορά.

Και τα δύο βασικά σενάρια για το μέλλον του ευρώ, δημοσιονομική ένωση ή διάλυση της Ευρωζώνης έχουν αρνητικές επιπτώσεις για τη Γερμανία. Στην πρώτη περίπτωση, το κόστος δανεισμού θα ήταν υψηλότερο, ενώ στη δεύτερη περίπτωση θα έχει ένα εθνικό νόμισμα (μάρκο) που θα ανατιμάτο ραγδαία, πλήττοντας τις εξαγωγές στις οποίες στηρίζεται η γερμανική οικονομία.

Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι αν η Γερμανία δεν κινηθεί γρήγορα προς τη «μεγάλη λύση» και κυρίως την ενεργοποίηση της ΕΚΤ, τότε θα αντιμετωπίσει πολύ σύντομα και η ίδια τις επιπτώσεις της κρίσης, σε ένα βαθμό που μάλλον η κυβέρνηση Μέρκελ δεν έχει αντιληφθεί ακόμα.

ΟΙ ΑΥΛΕΣ

ΟΙ ΑΥΛΕΣ

Η πιο διάσημη άυλη ήταν του Λουδοβίκου του 14 ου . Και ήταν διάσημη όχι μόνο για την πολυτέλεια της αλλά για τις ίντριγκες της που συνυπάρχουν ή αλλιώς -έσονται εις σάρκαν μία -, με τις αυλές .

Το πολίτευμα της βασιλείας μπορεί να βρίσκεται σε παρακμή , άλλα το φαινόμενο της άυλης ανθίζει σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης . Γύρω από κάθε ισχυρό ή μελλοντικό ισχυρό , σχηματίζεται ένα σμήνος φιλόδοξων ατόμων ,που τον χρησιμοποιούν σαν ασανσέρ για την δική τους άνοδο. Όλα αυτά τα άτομα , κάθε είδους και ικανοτήτων , ( ειλικρινείς ή πονηροί - έξυπνοι ή βλάκες , ιδεολόγοι ή φιλοτομαριστές ) ξέρουν ένα πράμα . Η άνοδος ή πτώση τους είναι ταυτισμένη με την άνοδο ή πτώση του αρχηγού. Έτσι σε κάθε κόμμα , τις αυλές του αρχηγού , των μελλοντικών αρχηγών , και κάθε ισχυρού παράγοντα σχηματίζονται αυτόματα κατά νομπτελειακο τρόπο .

Οι αυλές αυτές είναι πάμπολλες κάθε επιπέδου και αλληλοτεμνόμενες .Υπάρχουν άυλες υπουργών , βουλευτών (και υποψηφίων ) ,δημάρχων (και υποψηφίων ) ,και οι επιδιώξεις τους είναι κάθε επιπέδου και ηθικής .( το πράμα παρουσιάζει μεγάλη βιοποικιλότητα ) . Έχουν φιλοδοξίες από το μελλοντικοί αρχηγοί μέχρι σκουπιδιάρηδες , από μεγάλο-εργολάβοι μέχρι απόκτηση άδειας λαχειοπόλου ή μια θεσούλα λούφας και παραλλαγής και ο μισθουλάκος να πέφτει.

Το σύνολο των αυλών αποτελεί τον σκληρό πυρήνα των κομμάτων , και αποτελείται κυρίως από θεσιθήρες (και μίαν ολίγη από ιδεολόγους ) που έχουν σκοπό όχι να υπηρετήσουν άλλα να ανελιχθούν . Η εξουσία γι΄ αυτούς δεν είναι υποχρέωση έργου , αλλά η εκμετάλλευση της για το ατομικό τους συμφέρον , και συμπεριφέρονται και στη πράξη ως κατακτητές του κράτους (επιδιώκοντας ίδιο όφελός και όχι το κοινό ) και όχι σαν υπηρέτες του λαού.

Πιθανόν να βρίσκετε υπερβολικό το ότι δεν υπάρχουν ιδεολογικά σχήματα στα κόμματα αλλά η άποψή μου είναι ότι

ΣΤΑ ΚΌΜΜΑΤΑ ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΟΥΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΆ ΣΧΉΜΑΤΑ , ΑΛΛΆ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΆ ΠΡΟΣΧΉΜΑΤΑ.

Και αν διαφωνείτε ,σας θυμίζω τις Κρατικοποιήσεις της Ολυμπιακής και Εμπορικής Τράπεζας ,καθώς και των αστικών συγκοινωνιών (Παπαδόγκονας ) επί κυβερνήσεως Καραμανλή τη δεκαετία του 70 . (Τότε το πολιτικό εκκρεμές πήγαινε αριστερά και όλοι τρέχανε αριστερά)

Και τις αποκρατικοποιήσεις του ΠΑΣΟΚ επί Σημίτη .(Τότε το εκκρεμές άρχισε να κινείται δεξιά και οι σοσιαλιστές γίνανε εκσυγχρονιστές .)

Σήμερα οι σφυγμομετρήσεις δείχνουν ότι στα δυο κόμματα έχει μείνει μόνο ο σκληρός πυρήνας , (οι αυλές) και οι αρχηγοί επηρεάζονται απ΄ αυτόν και δεν μπορούν να ακούσουν τη φωνή της κοινωνίας .Περιστοιχισμένοι από υστερόβουλους παρατρεχάμενους έχουμε την παραπληροφόρηση των αρχηγών , που παρουσιάζουν τις πονηρές απόψεις τους σαν λαϊκή επιταγή , και το τελικό αποτέλεσμα είναι η εικόνα που σχηματίζουν να μην είναι η πραγματική αλλά μια άλλη εικονική δημιουργημένη από το περιβάλλον τους.

Όλη η Ελλάδα , Όλη η Ευρώπη , Όλος ο Κόσμος ζήταγε συναίνεση και αυτοί το δικό τους παιχνίδι , γαντζωμένοι ο ένας στην εξουσία , και ο άλλος στη μελλοντική εξουσία. Οι κινήσεις τους καθαρά κινήσεις κομματικής σκοπιμότητας συγκρούονται με τη λογική , όπως και τα λόγια τους .

Σε αυτό ακριβώς το λόγο οφείλεται οτι το πρώτο κόμμα είναι το κόμμα της αποχής .

Δεν μπορούν να πείσουν . Κανένας δεν είναι πειστικός . Ακόμα και τα Αριστερά κόμματα που δεν έχουν κυβερνήσει και δεν έχουν εισπράξει τη φθορά που συνεπάγεται η εξουσία ,είναι ανίκανα να εισπράξουν από την πρωτοφανή κοινωνική δυσαρέσκεια , λόγω της εμμονής τους σε δόγματα και τακτικές των αρχών του περασμένου αιώνα, ανίκανα να προσαρμοσθούν στο σήμερα , και να αναπτύξουν σύγχρονο αριστερό λόγο .

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΚΡΑΤΗ ΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ

Σάββατο, 19 Νοεμβρίου 2011

Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε σήμερα την αυθεντικότητα εξασέλιδου εμπιστευτικού σημειώματος, το οποίο δημοσιεύθηκε στη βρετανική εφημερίδα Daily Telegraph, και

περιλαμβάνει σχέδιο για το μηχανισμό στήριξης και τον έλεγχο των υπερχρεωμένων χωρών.
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, το σχέδιο, περιλαμβάνει τη μετατροπή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, με ευρείες αρμοδιότητες, όπως ο πλήρης δημοσιονομικός έλεγχος μίας υπερχρεωμένης χώρας.
Το σχέδιο έχει ως αφετηρία την επιβολή «αυτόματων κυρώσεων» σε χώρες - μέλη που έχουν ελλείμματα εκτός των συμφωνηθέντων, περιλαμβανομένης και της παραπομπής όσων χωρών παραβιάζουν τους κανόνες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ωστόσο ομολογείται στο κείμενο ότι αυτό μπορεί να αποδειχθεί ανεφάρμοστο.
Αναφέρεται επίσης ότι πρέπει να παραπέμπονται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όσες χώρες παραβιάζουν συστηματικά τους κανονισμούς.
Οι κυρώσεις σύμφωνα με το γερμανικό σχέδιο θα αρχίζουν από πρόστιμα έως και απώλεια της κυριαρχίας επί της κατάρτισης του προϋπολογισμού.

Υπενθυμίζεται ότι η Άνγκελα Μέρκελ μιλώντας στο γερμανικό κοινοβούλιο είχε πει ότι οι χώρες που έχουν δημοσιονομικά προβλήματα και δεν τα επιλύουν, πρέπει να χάνουν μέρος της κυριαρχίας τους (υπονοώντας την κατάρτιση του προϋπολογισμού).
http://fimotro.blogspot.com/

ΑΠΟ ΤΟ 1985 ΠΡΟΒΛΕΠΟΤΑΝ Η ΠΤΩΧΕΥΣΗ

ΠΈΜΠΤΗ, 20 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ 2011

Οι αναζητούντες εξιλαστήρια θύματα για την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας, ως φαίνεται, είτε έχουν βαθύ ύπνο είτε δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση είτε, τέλος, αλλού το πάνε…

του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Η ελληνική πορεία προς την πτώχευση όχι μόνον ήταν γνωστή και επαρκώς αιτιολογημένη με αλλεπάλληλα υπομνήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διεθνών οργανισμών προς τις ελληνικές κυβερνήσεις, αλλά είχ επισημανθεί στον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου το 1985 από τα πιο επίσημα και έγκυρα χείλη: αυτά του τότε διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Δημήτρη Χαλικιά.

Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, αναφέρουμε τα όσα είπε ο τότε διοικητής της ΤτΕ στον συνάδελφο Περικλή Βασιλόπουλο σε μία συζήτηση-εξομολόγηση η οποία δημοσιεύθηκε στον Οικονομικό Ταχυδρόμο στο τεύχος της 8ης Ιανουαρίου 1988 Χωρίς περιστροφές, ο κ.Δ.Χαλικιάς περιγράφει πώς το καλοκαίρι του 1985 η χώρα έφθασε στο χείλος της κατάρρευσης, γεγονός που υποχρέσε την κυβέρνηση Αν.Παπανδρέου να ζητήσει σταθεροποιητικό δάνειο από την ΕΟΚ, τους όρους του οποίου ουδέποτε ετήρησε. Μάλιστα, για να πάρει το δάνειο αυτό, ο τότε πρωθυπουργός ανέθεσε τα ηνία της οικονομίας στον κ. Κ.Σημίτη, ο οποίος έχαιρε της εμπιστοσύνης των εταίρων μας, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του κ.Γεράσιμο Αρσένη.

Την περίοδο αυτή, ο Δ.Χαλικιάς χαρακτήρισε ως την πιο δραματική στιγμή της πολυετούς θητείας του στην Τράπεζα της Ελλάδος, επισημαίνοντας τα εξής:

«Το καλοκαίρι του 1985, λίγο πριν τις εκλογές του Ιουνίου, ζήτησα να δω τον τότε πρωθυπουργό κ.Ανδρέα Γ.Παπανδρέου. Το έκανα σπανίως, αλλά η επικοινωνία μαζί του ήταν πάντοτε ουσιαστική. Με δύο λέξεις καταλάβαινε τα πάντα. Τού είπα: Κύριε πρόεδρε, αν συνεχίσουμε την ίδια πορεία θα χρεοκοπήσουμε. Θα έχουμε στάση πληρωμών. Το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών πλησιάζει το 10% του ΑΕΠ και η Τράπεζα συντόμως δεν θα έχει ταμείο να πληρώσει. Χρειάζεται να σχεδιάσετε ένα πρόγραμμα σταθεροποιησης της οικονομίας.

»Μετά τις εκλογές, ο πρωθυπουργός μού ζήτησε να τού υποβάλω μία έκθεση με τις απόψεις μου, πράγμα που έκανα. Όταν την διάβασε μού τηλεφώνησε και μού ζήτησε να εγχειρίσω μία φωτοτυπία στον κ.Σημίτη, που είχε ήδη αναλάβει υπουργός Εθνικής Οικονομίας. Ανάμεσα στον Οκτώβριο του 1985 και τον Φεβρουάριο του 1986 πέρασα μερικούς από τους πιο δύσκολους μήνες της θητείας μου. Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Τράπεζας της Ελλάδος είχαν πέσει κάτω από το ελάχιστο όριο ασφαλείας. Αν και γενικά την δεκαετία του 1980 το επίπεδο των διαθεσίμων ήταν γύρω στο 1 δισεκατομμύριο δολλάρια, είχαμε φθάσει μόλις στα 350 εκατομμύρια δολλάρία. Εάν δεν παίρναμε τον Φεβρουάριο του 1986 την πρώτη δόση του δανείου από την ΕΟΚ και εάν δεν είχαμε το σταθεροποιητικό πρόγραμμα Σημίτη, θα βαδίζαμε ευθέως στην κατάρρευση και την χρεοκοπία. Δεν είχαμε λεφτά να πληρώσουμε τις εισαγωγές μας. Δεν θα επρόκειτο για συναλλαγματική κρίση της δραχμής, όπως αυτές που γνωρίσαμε τον Μάϊο του 1994 ή τον Νοέμβριο του 1997, αλλά για κάτι πολύ χειρότερο. Αδυναμία κάλυψης των εξωτερικών πληρωμών της χώρας…».

Για την ιστορία σημειώνουμε ότι παρόμοιες επισημάνσεις έγιναν προς τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ.Ζακ Ντελόρ το 1994 με την γνωστή επιστολή του, από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων υπό τον καθηγητή Άγγελο Αγγελόπουλο το 1990 ύστερα από ενθάρρυνση του τότε πρωθυπουργού της Οικουμενικής Ξεν. Ζολώτα. Επίσης, από το 1995 έως το 2003 ακολούθησαν 16 κοινοτικές και διεθνείς εκθέσεις στις οποίες απερίφραστα τονιζόταν ότι η πορεία του ελληνικού δημοσίου χρέους παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Τις τελευταίες προσπάθησαν να περιορίσουν οι κυβερνήσεις Κων. Μητσοτάκη την περίοδο 1990-1993 και Κ.Σημίτη το 1998-1999, με αποτέλεσμα να γίνουν στην Ελλάδα από τις συνδικαλιστικές μαφίες του Δημοσίου περί τις 2.500 απεργίες, συνολικού κόστους σε χαμένες ημέρες εργασίας περί τα 70 δισεκατ. ευρώ.

Κατά τα λοιπά, αναζητούνται ληστές στην χώρα!...