Η εντυπωσιακή αυτοκριτική του κ. Ερντογάν για την κατά καιρούς εκδίωξη από την Τουρκία όσων είχαν διαφορετική εθνική ταυτότητα έχει εξαιρετική σημασία και όχι μόνο για το παρελθόν. Η ως άνω τοποθέτηση έρχεται να επιβεβαιώσει αρκετά χαρακτηριστικά, κάτι που συντελείται εδώ και καιρό στη γείτονα. Η «χαμηλών τόνων» ισλαμική Τουρκία του κ. Ερντογάν απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τον παραδοσιακό Κεμαλισμό και κινείται στην τροχιά μιας άλλης παράδοσης, που έχει ως πυρήνα μια σύγχρονη και επικαιροποιημένη εκδοχή του αυτοκρατορικού «Οθωμανισμού»! Η νέα στρατηγική της Τουρκίας, η οποία συναντά σφοδρές εσωτερικές αντιστάσεις από τον σκληρό πυρήνα του ιστορικού Κεμαλισμού, δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο ηγεμονική και επεκτατική σε σχέση με την παλαιότερη. Αντίθετα, έχει ως κεντρικό στόχο την ανάδειξη της Άγκυρας σε περιφερειακό ηγεμόνα. Η νέα στρατηγική είναι, όμως, πιο τολμηρή στις κινήσεις, πιο σύνθετη στα μέσα και πιο ευέλικτη στην τακτική. Αποβλέπει στη διασφάλιση της εσωτερικής συνοχής της Τουρκίας, στη διαμόρφωση ευρύτατων πολυσυλλεκτικών συμμαχιών από την καρδιά της Δύσης έως το πλέον σκληρό Ισλάμ, και βασίζεται πολύ στα οθωμανικά «μειονοτικά υπόλοιπα» και τις φυλετικές ή θρησκευτικές συγγένειες, από τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ασία μέχρι την εγγύς και βαθιά Μέση Ανατολή. Δυστυχώς, αυτές οι θεμελιώδεις αλλαγές στη στρατηγική της Τουρκίας δεν φαίνεται να έχουν γίνει και τόσο αντιληπτές από την Αθήνα. Η άγνοια (;) και φυσικά όχι μόνο αυτή πληρώθηκε πανάκριβα στην περίπτωση της Κύπρου, όταν οι πάντες «οχυρώνονταν» πίσω από την αδιαλλαξία Ντενκτάς και συνυπέγραφαν προεκλογικά το 2004 την κατάπτυστη συμφωνία της Νέας Υόρκης, μη βλέποντας ότι ο Ερντογάν θα «άδειαζε» τον Ντενκτάς και θα πραγματοποιούσε τον μεγάλο ελιγμό, αποδεχόμενος το σχέδιο-έκτρωμα του κ. Ανάν. Αλλά αν μπορούσε κανείς να μιλήσει για «άγνοια» το 2004, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία στο γεγονός ότι για άλλη μια φορά, εν μέσω προεκλογικής περιόδου (!), η Αθήνα συνυπέγραψε την εκ περιτροπής διοίκηση του ΝΑΤΟϊκού υποστρατηγείου στη Λάρισα από τούρκο και έλληνα αξιωματικό, επιτείνοντας τη «ρευστοποίηση» του Αιγαίου, σε μια περίοδο μάλιστα που οι συνεχείς τουρκικές παραβιάσεις χαμηλού ύψους πάνω από το Αγαθονήσι διευρύνουν επικίνδυνα τις «γκρίζες» χερσαίες ζώνες! Σε μια ευμετάβλητη περίοδο αναδιατάξεων, κρίσης και αλλαγών στην περιοχή μας, στην Ευρώπη, αλλά και στον κόσμο, η Ελλάδα, με ευθύνη των κυρίαρχων δικομματικών δυνάμεων, όχι μόνο δεν διαθέτει εθνικό, οικονομικό και κοινωνικό όραμα, αλλά και βυθίζεται οικονομικά και κοινωνικά, ενώ αδυνατεί να ασκήσει στοιχειώδη εθνική εξωτερική πολιτική. Μαζί με τον οικονομικό νεοφιλελευθερισμό, το άλλο χρεοκοπημένο, απαρασάλευτο, συναινετικό δόγμα ψευδοπολιτικής είναι η άνευ όρων προσήλωση στην Ουάσινγκτον και στις Βρυξέλλες. Μιλάμε για την τέλεια συνταγή αυτοκαταστροφής! Να αλλάξουμε πολιτική σελίδα στις 7 Ιούνη! |
Τρίτη 2 Ιουνίου 2009
Η νέα στρατηγική της Άγκυρας και η «ομηρία» της Αθήνας
Παρασκευή 6 Μαρτίου 2009
Κλίντον: «Ανεξάρτητος από τη Γεωργία ο διάλογος με Ρωσία»
|
Κυριακή 20 Απριλίου 2008
Ο κόσμος αλλάζει. Ποιος όμως το έχει προσέξει; Διάλεξη που πραγματοποιήθηκε την 28η Νοεμβρίου 2007 στην Αίθουσα Καρατζά της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στην Αθήνα, έπειτα από ευγενική πρόσκληση του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης
Sir Βασίλειος Μαρκεζίνης, QC Εταίρος της Βρετανικής Ακαδημίας, Αντεπιστέλλον μέλος των Ακαδημιών Aθηνών, Παρισίων, Ρώμης (Lincei), Βελγίου και Ολλανδίας
Αντίβαρο, Ιανουάριος 2007
Αυτό το κείμενο είναι γραμμένο σε μονοτονικό. Διαβάστε την πολυτονική του έκδοση.
Ο κόσμος αλλάζει. Ποιος όμως το έχει προσέξει; http://www.antibaro.gr/national
Sir Βασίλειος Μαρκεζίνης
Ι. Αποτιμώντας την έκταση της αλλαγής
Ποιος μπορεί να επηρεάσει την εξωτερική πολιτική
Σε έναν κόσμο ο οποίος αλλάζει ραγδαία, έναν κόσμο όπου τα γεγονότα που συμβαίνουν σε μια χώρα, επηρεάζουν όλο και περισσότερο τα γεγονότα σε μιαν άλλη (ακόμη και μακρινή) χώρα, η εξωτερική πολιτική έχει αρχίσει να παίρνει τη μορφή αποφάσεων, που λαμβάνονται όχι απλώς εσπευσμένα, αλλά και με βάση ελάχιστες αξιόπιστες πληροφορίες. Έτσι, η γεωγραφική κλίμακα του προβλήματος και η ταχύτητα της αλλαγής δεν επιτρέπουν στους υπευθύνους για τη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής να δρουν κατά τρόπο προληπτικό και δημιουργικό, παρά μόνο να αντιδρούν στις εξελίξεις, καθώς η μία κρίση ξεσπά μετά την άλλη. Παραδείγματος χάριν, έχει πλέον παρέλθει η εποχή που η Ρωσία διέθετε μία συγκεκριμένη εξωτερική πολιτική (να φτάσει στα ζεστά νερά του Αιγαίου, υπό το πρόσχημα ότι θα προστάτευε έτσι την Ορθόδοξη Εκκλησία ή, αργότερα, τον πανσλαβισμό και, ακόμη αργότερα, τον κομμουνισμό), πολιτική η οποία διατηρήθηκε αμετάλλακτη στο όραμα της χώρας αυτής επί τρεις σχεδόν αιώνες. Το ίδιο θα μπορούσε να πει κανείς για τη Μεγάλη Βρετανία, όπου κάποτε (και επί δύο ολόκληρους αιώνες) ο στόχος της διατήρησης του δρόμου προς την Ινδία, υπαγόρευε τη γενική στάση της χώρας απέναντι στο Γιβραλτάρ, τη Μάλτα, την Κρήτη, την Κύπρο, τη Διώρυγα του Σουέζ (δηλαδή την Αίγυπτο) και το Άντεν. Η απουσία μιας ορθολογικά διαμορφωμένης εξωτερικής πολιτικής επιδεινώνεται, από το γεγονός ότι οι υπεύθυνοι για την χάραξή της ―οι επαγγελματίες πολιτικοί― όχι απλώς δεν έχουν τον χρόνο να σκεφτούν και να θέσουν μακροπρόθεσμους στόχους, αλλά λαμβάνουν κατά κανόνα τις αποφάσεις τους έχοντας μέρος της προσοχής τους προσηλωμένο σταθερά στις σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης και στο πώς αυτές θα επηρεάσουν τη δημοτικότητά τους στο εσωτερικό της χώρας τους. Τούτο ισχύει ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου ένα δεδομένο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής έχει συγκινησιακό αντίκτυπο στους πολίτες της χώρας.
Οι άνθρωποι αυτοί χαράσσουν την εξωτερική πολιτική, ενώ κάποιοι άλλοι μπορούν, στην καλύτερη περίπτωση, να συμβάλουν στη διαμόρφωσή της. Στις μέρες μας, έχει σχηματιστεί μια στρατιά από ομάδες εμπειρογνωμόνων [think tanks], «ανεξάρτητους» συμβούλους και ινστιτούτα διεθνών σχέσεων, που φιλοδοξούν να ασκήσουν επιρροή στα πράγματα. Αντίθετα με την προαναφερθείσα ομάδα των επαγγελματιών πολιτικών, οι συγκεκριμένοι άνθρωποι σαφώς και διαθέτουν όχι μόνο τον χρόνο να σκεφτούν, αλλά και την ελευθερία να επιλέξουν το αντικείμενο της μελέτης τους. Είναι όμως πραγματικά ανεξάρτητη η σκέψη τους; Πολλές φορές, οι συμβουλές που προσφέρουν καθορίζονται από το ποιος τους χρηματοδοτεί (ή ποιου την ιδεολογία ασπάζονται). Τα ζητήματα αυτά θέτουν ένα μεγάλο ερωτηματικό αναφορικά με το έργο πολλών ομάδων εμπειρογνωμόνων στις Η.Π.Α.
Ακόμη και όταν εκφράζουν τις απόψεις τους, ορισμένοι πραγματικά ανεξάρτητοι διανοούμενοι από τον χώρο του πανεπιστημίου, οι απόψεις αυτές υστερούν ενδεχομένως, λόγω του γεγονότος ότι δεν έχουν περάσει από το «ξεκαθάρισμα» της πραγματικής πολιτικής. Αποκτώντας πιο έντονη επίγνωση αυτής της έλλειψης, όλοι όσοι μιλούν από καθέδρας θα εκφράζονταν ίσως πιο επιφυλακτικά και θα λάμβαναν δεόντως υπόψη το είδος των πιέσεων που μπορούν να ασκήσουν τα ισχυρά κράτη σε όσους τολμούν να τα κρίνουν, και δη να τα επικρίνουν. Οι πιέσεις αυτές δεν ασκούνται μόνο σε μικρές χώρες (όπως είναι η Ελλάδα), αλλά και σε μεσαίου μεγέθους χώρες που συμμετέχουν στο παγκόσμιο πολιτικό γίγνεσθαι, όπως είναι η Γαλλία και η Γερμανία. Η απόφαση της εισβολής στο Ιράκ κατέδειξε, κατά κάποιον τρόπο, τι χρειάστηκε να υπομείνουν οι χώρες αυτές για να έχουν το προνόμιο της πιστής τήρησης των απόψεών τους.
Δεδομένου ότι και οι δύο προαναφερθείσες ομάδες ―οι «επαγγελματίες» και οι «διανοούμενοι»― έχουν οπωσδήποτε και δυνατά και αδύνατα σημεία, θα ήταν προτιμότερο να συνδυάζουν τις προσπάθειές τους. Εντούτοις, ο συνδυασμός αυτός σπανίως αποδεικνύεται αποτελεσματικός, δεδομένου ότι, κάθε φορά που συγχωνεύονται ορισμένες ομάδες ταλέντων, τα «ελαττώματα» της μίας ομάδας τείνουν να αποκρύπτουν τα «προτερήματα» της άλλης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικοί χαλιναγωγούν τους διανοουμένους. Ο συγγραφέας πιστεύει γενικώς πως έτσι πρέπει να συμβαίνει, διότι, σε τελική ανάλυση, η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να ανήκει σε ανεπίσημους διανοουμένους ή αθέατους συμβούλους, όσο καταρτισμένοι και αν είναι αυτοί. Παράλληλα, όμως, πρέπει να ασκείται κριτική σε κάθε διαδικασία λήψης αποφάσεων, που διαμορφώνεται από τις πρόσφατες σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης, αν και η πολιτική είναι, κατ’ εξοχήν, η «τέχνη του εφικτού» και συνδέεται άμεσα με τους ευρύτερους στόχους και τις εφικτές επιδιώξεις της εκάστοτε χώρας. Δυστυχώς, όμως, αναπόφευκτα διαπιστώνει κανείς ότι στο σημερινό περίπλοκο πλαίσιο δεν φαίνεται να υπάρχει κανένα περιθώριο για να παρουσιαστούν νέοι, συχνά δε πολύπλευροι, τρόποι σκέψης.
Πώς μπορεί λοιπόν ένας διανοούμενος, ο οποίος δεν επιδιώκει την προαγωγή ή κάποιο άλλο όφελος, να συμβάλει στην προώθηση του κοινού καλού, αν και δεν έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα;
Πρώτα απ’ όλα, αυτό μπορεί να το καταφέρει διατηρώντας την ανεξαρτησία της σκέψης και της ανάλυσής του, καθώς και την απόστασή του από κάθε ομάδα συμφερόντων ή πολιτική παράταξη· δεύτερον, εκφράζοντας τις απόψεις του δημοσίως, ώστε να μπορούν να τις αναλογιστούν οι πολιτικοί και το εκλογικό σώμα· τρίτον, εκφράζοντας αυτές τις απόψεις τίμια και ανοιχτά, ενίοτε μάλιστα απλώς και μόνο διατυπώνοντας ρητά αυτό που οι (περισσότεροι;) άνθρωποι σκέφτονται, αλλά δεν τολμούν να εκφράσουν δημοσίως. Με λίγα λόγια, αυτοί οι «διανοούμενοι» δεν θα πρέπει να φοβούνται ακόμη και να «θορυβήσουν» τους άλλους με τις απόψεις τους, αν πρόκειται έτσι να τους ωθήσουν να διανοηθούν το αδιανόητο. Είναι δε άνευ σημασίας το εάν οι απόψεις αυτές μπορεί τελικά να αποδειχθούν εσφαλμένες ή και να απορριφθούν (έστω και αν είναι ορθές). Όντως, αν κάτι λείπει περισσότερο από την εποχή μας, παράλληλα με τον αναγκαίο ελεύθερο χρόνο για σκέψη και όχι απλή απορρόφηση του διαρκώς αυξανόμενου όγκου των πληροφοριών, είναι η ικανότητα να σκεφτόμαστε διαφορετικά και το θάρρος να εκφράζουμε ανοιχτά τη γνώμη μας. Έτσι, παρουσιάζονται εδώ οι απόψεις ενός ανθρώπου, που έχει ασχοληθεί με τις διεθνείς σχέσεις από τη σκοπιά πολλών διαφορετικών χωρών και ο οποίος, παρότι δεν εμπλέκεται προσωπικά στην πολιτική, έχει, εδώ και πολλές γενιές, την πολιτική στο αίμα του.
Μη βλέποντας το προφανές
Στην εποχή μας, ελάχιστα έχουν μελετηθεί οι συνέπειες του γεγονότος ότι ο Αμερικανικός ήλιος ανέτειλε σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Μια χώρα ανθρώπων τολμηρών, καλόβουλων, μεγαλόψυχων, θεοσεβούμενων, εργατικών αλλά και «τοπικιστών» (κατά τα πρώτα χρόνια και σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα) εκτοξεύθηκε στη θέση της υπερδύναμης λίγο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και στη θέση της μόνης παγκόσμιας υπερδύναμης μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η θεσμική ωριμότητα, η πείρα και η κατανόηση ήταν ιδιότητες τις οποίες η Αμερική έπρεπε να αποκτήσει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, κατά τη διάρκεια του οποίου, μάλιστα, το γεωγραφικό φάσμα των ευθυνών της άρχισε να επεκτείνεται κατά τρόπον ανεξέλεγκτο. Αυτό που βιώνουμε σήμερα ―όσο και αν θορυβηθούν ορισμένοι από αυτήν τη δήλωση― είναι απλώς το αποτέλεσμα: ο Ήλιος ανέτειλε και δύει χωρίς μεσημβρίαν.
Ασφαλώς, η δύση αυτή εξελίσσεται αργά ως διαδικασία. Επιπλέον, δεν είναι ούτε ειδυλλιακή ούτε γαληνευτική, όπως είναι συνήθως η δύση του Ηλίου. Αντίθετα με τα μεσανατολικά βασίλεια της αρχαιότητας, αλλά και την Κίνα και τη Ρωμαϊκή, τη Βυζαντινή, την Οθωμανική ή τη Βρετανική Αυτοκρατορία, η διαδρομή της Αμερικανικής δύναμης είναι, από ιστορική άποψη, βραχεία· η δε παρακμή της, σε γενικές γραμμές, αυτοπρόκλητη. Η επανεμφάνιση της Ρωσίας στη διεθνή σκηνή ―εξ αιτίας, εν πολλοίς, του νεοαποκτηθέντος ενεργειακού της πλούτου― αποτελεί μια νέα εξέλιξη, η οποία έχει ήδη αρχίσει να περιστέλλει την Αμερικανική ηγεμονία. Μάλιστα, οι υπέρμαχοι της άποψης ότι η δύναμη αναχαιτίζει τη δύναμη, θα θεωρήσουν ιδιαίτερα θετική αυτή την εξέλιξη. Μία δεύτερη εξέλιξη είναι η απροσδόκητα ραγδαία ανάπτυξη της Κίνας και της Ινδίας. Μία τρίτη, το γεγονός ότι, από οικονομική άποψη, η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, η Μέση Ανατολή, αλλά και η Αφρική, έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν μεταξύ τους όλο και περισσότερες εμπορικές σχέσεις, καθώς και σύνθετες χρηματοοικονομικές συναλλαγές, παρακάμπτοντας πλήρως τα Αμερικανικά και τα Ευρωπαϊκά οικονομικά κέντρα.
΄Όλοι αυτοί οι παράγοντες επισπεύδουν το τέλος της περιόδου της Αμερικανικής ηγεμονίας. Ωστόσο, στην παρακμή της Αμερικής έχει επίσης συμβάλει η ὓβρις που εδώ και καιρό διαπράττει η ίδια η χώρα. Και η Αμερικανική ὓβρις συνοδεύεται επιπλέον από την ανεξέλεγκτη δύναμη, τη λατρεία της οικονομικής απληστίας, την επιλογή μη χαρισματικών ηγετών, την αδιαμφισβήτητη πεποίθηση ότι η τεχνολογική ισχύς είναι το μόνο απαραίτητο στοιχείο για την επιτυχία και, τέλος, την υποτίμηση της ακαταδάμαστης δύναμης του νου και του πνεύματος του ανθρώπου. Αυτός είναι, άλλωστε, και ο λόγος που ένας αποφασισμένος μουτζαχεντίν μπορεί να είναι τόσο δραστικός όσο και ένας τηλεκατευθυνόμενος πύραυλος τεχνολογίας λέιζερ.
Έτσι, η πεποίθηση που κυριαρχεί στη σκέψη των Αμερικανών, από τις μέρες του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο, έως και την εισβολή στο Ιράκ, είναι (και παραμένει) ότι το μόνο πράγμα που έχει σημασία είναι να μπορούν να βάλλουν εναντίον των εχθρών τους από αεροπλάνα που πετούν σε τεράστιο ύψος και είναι απρόσιτα από τα πρωτόγονα εχθρικά όπλα. Το γεγονός ότι αυτό το είδος πολέμου, ή, ακόμη χειρότερα, αυτό το είδος επίλυσης των διεθνών συγκρούσεων, είναι απολύτως ατελέσφορο, αποδείχθηκε επανειλημμένα ήδη από τότε που ο Πρόεδρος Μπους πανηγύρισε (πρόωρα), πάνω σε ένα από τα αεροπλανοφόρα του, για το τέλος του πολέμου στο Ιράκ. Καθώς θαυμάζω τη σοφία των Αρχαίων Ελλήνων, δεν μπορώ παρά να σκεφτώ πως βρισκόμαστε ενώπιον ενός τέλειου παραδείγματος της ιδέας του Ηροδότου, ότι η Ὓβρις επιφέρει την Νέμεσιν. Ίσως όμως το έργο του Ηροδότου να μην είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο, ως αντικείμενο μελέτης μεταξύ των πολιτικών και των επιχειρηματιών του Τέξας (αν και, από ό,τι μαθαίνω, η διδακτορική διατριβή της κυρίας Ράις βασιζόταν εν πολλοίς στον Θουκυδίδη).
Στις Η.Π.Α., έχουμε δει αυτήν τη φιλοσοφία της «επιθετικότητας» να εκδηλώνεται κατ’ επανάληψη και σε άλλους τομείς του δημόσιου βίου, πέραν του πολέμου. Περίπου από τη δεκαετία του 1980 και μετά, μέσα σε αυτό το κλίμα αποθέωσης της οικονομικής απληστίας, η τάση για γρήγορο προσωπικό κέρδος (εις βάρος της επιχειρησιακής εξέλιξης), καθώς και η ανάπτυξη μιας ασυντόνιστης δραστηριότητας από πλευράς μυστικών υπηρεσιών, αλλά και ενός υφέρποντος συντηρητισμού ως προς τις νομικές αξίες της χώρας, έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στην Αμερική. Ως νομικός, θλίβομαι πρωτίστως για την παρακμή του Αμερικανικού ανθρωπισμού στους τομείς του δικαίου και των νομικών θεσμών, παρακμή συντελούμενη εν ονόματι της στρατιωτικής υπεροχής, η οποία, με τη σειρά της, χρησιμοποιείται κατ’ ουσίαν για να βοηθήσει την αμερικανική οικονομική υπεροχή να αναπτύξει βαθιές ρίζες και στο εξωτερικό, ιδίως δε στη Μέση Ανατολή.
Η μείωση της αμερικανικής προβλεπτικότητας
Όπως άφησα να εννοηθεί, μία από τις επιπτώσεις της νοοτροπίας που περιέγραψα, είναι η μείωση της Αμερικανικής προβλεπτικότητας. Όταν ήμουν νεότερος, και μόνον η αναφορά των λέξεων C.I.A. ή Βρετανικές Μυστικές Υπηρεσίες προκαλούσε δέος στον νου των ακροατών, οι οποίοι, ιδιαίτερα στον μεσογειακό κόσμο, φημίζονται τόσο για την εξυπνάδα όσο και για την ευπιστία τους. Ας το σκεφτούμε όμως λίγο καλύτερα, προτού επεκτείνουμε την αλλοτινή αυτή εικόνα και στην εποχή μας.
Προέβλεψαν άραγε οι Η.Π.Α. την εισβολή της Ρωσίας στο Αφγανιστάν στις αρχές της δεκαετίας του ’80; Την πτώση του Τείχους του Βερολίνου στα τέλη της ίδιας δεκαετίας; Την εισβολή στο Κουβέιτ την ίδια περίπου εποχή; Την καταστροφή των Δίδυμων Πύργων στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 21ου αιώνα; Βεβαίως, οι Αμερικανικές και οι Βρετανικές μυστικές υπηρεσίες έχουν ενδεχομένως ανακαλύψει και αποτρέψει κάποιες άλλες επιθέσεις μετά την 11η Σεπτεμβρίου, επιθέσεις για τις οποίες, έστω και αν δεν τις γνωρίζουμε, θα πρέπει να αισθανόμαστε ευγνώμονες που απετράπησαν. Οι επιτυχίες αυτές, όμως, δεν πρέπει να μας κάνουν να λησμονούμε ή να υποτιμούμε μια σειρά από πρόσφατα, πολύ σημαντικά σφάλματα. Τίποτε δεν θα είχε να μας προσφέρει το επιχείρημα ότι κάποιες μεμονωμένες υπηρεσίες είχαν κάποιες ενδείξεις για το τι θα μπορούσε να συμβεί κατά την 11η Σεπτεμβρίου, ενώ κάποιες άλλες όχι, δεδομένου ότι καμία απολύτως από αυτές τις υπηρεσίες δεν μπόρεσε να δράσει. Ούτε επίσης αποτελεί ένδειξη τιμής το γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια, οι Αμερικανικές υπηρεσίες εθνικής ασφαλείας ―και ας σημειωθεί εδώ ο πληθυντικός― έχουν δαπανήσει τα περισσότερα χρήματά τους για να αποκτήσουν διάφορα πανάκριβα σύνεργα και συσκευές, καθώς και τον περισσότερο χρόνο τους για το πώς θα πολεμήσουν η μία την άλλη, και όχι τον εξωτερικό εχθρό. Ούτε, τέλος, μπορεί να καταχωριστεί στο ενεργητικό των Αμερικανών η διαπίστωση ότι έδειξαν υπέρμετρη εμπιστοσύνη στις (όπως αποδείχτηκε, εσφαλμένες) συμβουλές από πρόσφυγες Ιρακινούς πολιτικούς, των οποίων τις απόψεις θέλησαν να αναζητήσουν και να εμπιστευθούν οι επικεφαλής της πολιτικής και των μυστικών υπηρεσιών της Ουάσινγκτον. Πολύ πρόσφατα, η Αμερικανική προβλεπτικότητα αποδείχθηκε καταφανώς ανύπαρκτη, λαμβανομένου υπόψη του βαθμού στον οποίο οι Αμερικανοί πίστευαν και ευθαρσώς διακήρυτταν ότι, μετά την εισβολή, οι Ιρακινοί θα υποδέχονταν τα Αμερικανικά στρατεύματα απελευθέρωσης της Βαγδάτης με ανοιχτές αγκάλες και κυματισμούς σημαιών. Αν όλα αυτά αληθεύουν έστω εν μέρει ―και προσωπικά πιστεύω ότι αληθεύουν πλήρως― πώς και γιατί θα έπρεπε οι άνθρωποι των άλλων χωρών, είτε στη Μέση Ανατολή είτε αλλού, να πιστεύουν όσα τους λένε σήμερα οι Αμερικανοί; Η Αμερικανική αξιοπιστία διανύει περίοδο σοβαρότατης κάμψης.
Στρατιωτική δύναμη ή ανικανότητα
«Μα ποιος νοιάζεται για όλα αυτά;», με ρωτούν πολλοί Αμερικανοί φίλοι μου, όταν αναφέρω τις παραπάνω ανησυχίες για τη χώρα τους. «Σε τελική ανάλυση, έχουμε τόσο μεγάλη στρατιωτική και τεχνολογική υπεροχή, ώστε μπορούμε να συντρίψουμε οποιονδήποτε άνθρωπο και οποιαδήποτε χώρα θέλουμε ή πιστεύουμε πως μας έχει πονοκεφαλιάσει υπερβολικά». Το επιχειρησιακό δόγμα «Σοκ και Δέος» βασιζόταν σε μια παρόμοια πεποίθηση· συν τοις άλλοις, ως όρος, αποτελούσε πολύ εύστοχη επιλογή, εφόσον είχε σκοπό να εκφράσει τι ακριβώς μπορούσε να κάνει η Αμερικανική στρατιωτική δύναμη. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ήταν τίποτε περισσότερο από ένα φραστικό πυροτέχνημα. Όντως, το μόνο που κατάφερε ήταν να αποδείξει ακόμη μια φορά ότι τα σοβαρά ζητήματα στην ανθρώπινη ιστορία σπανίως (ή ουδέποτε) μπορούν να επιλυθούν μόνο μέσω πολέμου.
Δίχως αμφιβολία, ντροπιασμένος σήμερα, ο Ντόναλντ Ράμσφελντ έχει πλέον αρκετό χρόνο για να τα σκεφτεί καλύτερα όλα αυτά. Δεν είναι όμως και τόσο πιθανόν ο Ράμσφελντ και οι όμοιοί του να μάθουν ποτέ το μάθημά τους. Και τούτο, διότι ο Ράμσφελντ ήταν απλώς ένας πολιτικός, που θέλησε να παραστήσει τον Στρατηγό, παραμερίζοντας τους συμβούλους του και πιστεύοντας όχι μόνον ότι θα μπορούσε να νικήσει τον στρατό του Σαντάμ, αλλά και να αποκαταστήσει την ειρήνη στο Ιράκ με στρατεύματα που είχαν εξαρχής αναλάβει αυτό το καθήκον χρησιμοποιώντας τα πιο προηγμένα τεχνολογικά μέσα. Οι στρατηγοί αυτού του είδους σπανίως καταλαβαίνουν ότι, εντέλει, τις κρίσεις τις τερματίζουν οι διευθετήσεις μέσω διαπραγματεύσεων, και όχι η ωμή στρατιωτική δύναμη. Επιπλέον, ούτε καν τους περνάει από το μυαλό ότι υπάρχουν διευθετήσεις οι οποίες δεν αναδεικνύουν μόνο νικητές και μόνο χαμένους. Οι άνθρωποι αυτοί τα θέλουν «όλα». Και, συν τοις άλλοις, δεν έχουν ποτέ την ταπεινοφροσύνη να παραδεχθούν ότι έσφαλαν.
Η επιμονή, όμως, στο παρωχημένο δόγμα ότι η στρατιωτική δύναμη μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα έχει σήμερα οδηγήσει τους Αμερικανούς να κάνουν το αντίθετο από αυτό που είχαν κάνει στις αρχές του πολέμου, δηλαδή να αποστείλουν ακόμη περισσότερα στρατεύματα στο Ιράκ, πιστεύοντας ότι αυτό το «κύμα» θα συμβάλει τουλάχιστον στη διευκόλυνση της τακτικής αποχώρησής τους (αν και δεν το έθεσαν έτσι ακριβώς). Εντούτοις, σαράντα χρόνια πρωτύτερα, στο Βιετνάμ, η ίδια ακριβώς προσέγγιση, καθόλου δεν βοήθησε τον στρατηγό Γουεστμόρλαντ ή τη χώρα του. Και είναι μάλλον απίθανο η ίδια προσέγγιση να έχει τώρα καλύτερα αποτελέσματα για τον στρατηγό Πετρέους. Το τέλος θα είναι το ίδιο, όπως και αν θελήσει να το παρουσιάσει η Αμερικανική μηχανή προπαγάνδας: αποχώρηση ― ίσως όχι με ελικόπτερα που θα πετούν πάνω από τις στέγες των σπιτιών της Βαγδάτης, αλλά, ενδεχομένως, με πελώρια αεροπλάνα γεμάτα με γενναίους στρατιώτες που ανέλαβαν να εκτελέσουν ένα σχέδιο εξαρχής προβληματικό. Έτσι, εκτός από τον Πρόεδρο Μπους, δεν γνωρίζω άλλον ανώτερο πολιτικό ή στρατηγό (των Αμερικανών μη εξαιρουμένων) ο οποίος, είτε σε ιδιωτικό είτε ακόμη και σε δημόσιο επίπεδο, να μην παραδέχεται ότι ο πόλεμος στο Ιράκ έχει ήδη χαθεί ― με τεράστιο, θα πρέπει να προσθέσουμε, οικονομικό και ανθρώπινο κόστος. Αρκεί ένα και μόνο παράθεμα, όχι για να ενισχύσω την άποψή μου, αφού ειλικρινά πιστεύω πως είναι ορθή, αλλά για να εξηγήσω γιατί είμαι πρόθυμος να την εκφράσω με τόση βεβαιότητα. Ιδού, λοιπόν, τι είχε να πει σχετικά με το θέμα μας ο στρατηγός Σάντσες, ο άνθρωπος που μέχρι πρόσφατα διηύθυνε το στρατιωτικό σόου των Αμερικανών: «Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε πλέον είναι να αποδεχθούμε το ενδεχόμενο της ήττας, διότι αναμφίβολα η Αμερική ζει εδώ και καιρό έναν εφιάλτη που δεν φαίνεται να έχει τέλος». Με κάθε σεβασμό, όχι απλώς συμφωνώ, αλλά προβλέπω ότι θα επακολουθήσουν πολύ χειρότερες εξελίξεις, καθώς η προσοχή στρέφεται τώρα στο Αφγανιστάν, στο Πακιστάν και, κυρίως, στο Ιράν. Η ὓβρις, εντούτοις, συνεχίζεται στους κύκλους των αξιωματούχων. Οι δε φίλοι της Αμερικής εξαναγκάζονται να υιοθετήσουν στάση ενδοτικής σιωπής ή πειθήνιας υποταγής. Σε όλα αυτά θα προσθέσω ένα και μόνο σχόλιο, το οποίο συνδέεται με ένα από τα κεντρικά θέματά μου: Για ποιον λόγο οι άνθρωποι της εξουσίας μιλούν μόνον αφού έχουν αποσυρθεί; Οι πιθανοί λόγοι σχετίζονται μάλλον με την επαγγελματική τους σταδιοδρομία και την απροθυμία τους να τη σταματήσουν προκειμένου να μιλήσουν ανοιχτά. Δεν γνωρίζω την απάντηση. Θλίβομαι όμως για το αποτέλεσμα.
Η μείωση του σεβασμού προς τα ανθρώπινα δικαιώματα
Όταν ήμουν νεότερος, η Αμερική θεωρείτο υπόδειγμα Δημοκρατίας. Ασφαλώς, την εποχή εκείνη, οι Αμερικανοί εξακολουθούσαν να συμπεριφέρονται άσχημα προς τους μαύρους και άνισα προς τις γυναίκες. Διεξήγαν, ωστόσο, ελεύθερες εκλογές, απέλαυαν ελευθερίας του Τύπου, έδωσαν τη δυνατότητα σε έναν φιστικοπαραγωγό και έναν ηθοποιό να γίνουν Αρχηγοί Κράτους, ενώ επίσης, τη δεκαετία του ’60, είχαν ένα συνταγματικό δικαστήριο το οποίο εξέδωσε μια σειρά από αξιοθαύμαστες αποφάσεις που προωθούσαν την ελευθερία και επηρέασαν, έκτοτε, διάφορα συνταγματικά δικαστήρια σε πολλές άλλες χώρες. Σήμερα, όμως, η Αμερική είναι η χώρα του «εκτελεστικού προνομίου», η χώρα του Γκουαντάναμο, η χώρα της «extraordinary rendition» (κατ’ ουσίαν, μιας de facto απαγωγής πολιτών προς ανάκριση), η χώρα που χρησιμοποιεί την ίδια της τη νομοθεσία για να κατασκοπεύει τους πολίτες της σε μαζική κλίμακα, η χώρα που ασκεί βασανιστήρια εντός των ίδιων της των συνόρων. Είναι επίσης η χώρα που έχει εξωθήσει την έννοια του προληπτικού πολέμου σε τόσο επικίνδυνα άκρα ―επεκτείνοντας υπέρ το δέον κάθε έννοια «δίκαιου πολέμου»―, ώστε, προσωπικά τουλάχιστον, δεν θα απορούσα διόλου εάν την έβλεπα να αποκορυφώνει την πρόσφατη σειρά των σφαλμάτων της βομβαρδίζοντας το Ιράν και βυθίζοντας τον κόσμο και την οικονομία του σε ακόμη βαθύτερο χάος.
Δεν είναι όμως αυτή η Αμερική στην οποία έμαθα να πιστεύω και την οποία εξακολουθώ να αγαπώ. Και οπωσδήποτε, επίσης, δεν είναι αυτή η Αμερική, που θέλουν να βλέπουν πολλοί Αμερικανοί. (Έχοντας μάλιστα εργαστεί στη συγκεκριμένη χώρα επί είκοσι επτά έτη, έχω αποκτήσει πολλούς Αμερικανούς φίλους, οι οποίοι θα προσυπέγραφαν όλα όσα λέω εδώ.) Έτσι όμως έχουν τα Αμερικανικά πράγματα, και αναρωτιέμαι πόσα από αυτά θα αλλάξουν σε δεκαπέντε περίπου μήνες από τώρα, όταν θα έχει αναλάβει καθήκοντα ο νέος Πρόεδρος. Η εκτίμησή μου ―στην οποία και θα επανέλθω αργότερα― είναι ότι ελάχιστα πράγματα πρόκειται να αλλάξουν, σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική τουλάχιστον. Οι Έλληνες, πάντοτε αισιόδοξοι, μπορεί να έχουν διαφορετική άποψη.
Σιωπή για τα όσα βλέπουν και πιστεύουν οι άλλοι
Ποιο είναι το στοιχείο που συνδέει όλα τα παραπάνω; Είναι απλούστατα το γεγονός ότι δεν είμαστε όλοι διατεθειμένοι να «κοιτάξουμε κατάματα τον μεταβαλλόμενο κόσμο» και, στη συνέχεια, να αναγκάσουμε τους «κυβερνήτες» μας να βγάλουν τα αναγκαία συμπεράσματα. Οφείλουμε εντούτοις να το πράξουμε, δεδομένου ότι οι Αμερικανοί είναι αναμεμειγμένοι και σε άλλα παρόμοια ζητήματα, π.χ. στο ζήτημα της Π.Γ.Μ.Δ., και τούτο τούς επιτρέπει να ασκούν πιέσεις σε όσους θέλουν να κρατούν στάση αποδεδειγμένα ανεξάρτητη. Το Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο και η Κύπρος αποτελούν μερικά ακόμη ευαίσθητα θέματα. Ακόμη πιο δύσκολο, όμως, είναι το πρόβλημα του Ιράν: το τι θα κάνουν οι Αμερικανοί σε αυτήν τη χώρα, θα μας επηρέαζε ίσως ― ή μάλλον είμαι βέβαιος ότι θα μας επηρεάσει όλους, σε πάρα πολλά επίπεδα. Στη ρίζα του όλου προβλήματος βρίσκονται ενδεχομένως η εθελοτυφλία και η σιωπή απέναντι στα όσα βλέπουμε. Ωστόσο, αν εθελοτυφλούμε και αν αρνούμαστε να εκφράσουμε ανοιχτά τη γνώμη μας, θα συνεχίσουμε απλώς να είμαστε οι δουλοπρεπείς κόλακες των Αμερικανών, και όχι οι φίλοι τους, όπως οφείλουμε.
Αυτό είναι και το δίδαγμα που παίρνουμε από ένα διάσημο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Ποιος δεν θυμάται το παραμύθι εκείνο, με το μικρό αγόρι που αναφωνεί, «Ο Βασιλιάς είναι γυμνός», όταν τον βλέπει να παρελαύνει γυμνός στους δρόμους της πόλης; Οι ενήλικες είδαν την ίδιαν ακριβώς σκηνή, αλλά δεν θέλησαν να πουν τίποτε. Επρόκειτο άραγε για κομφορμισμό; Μαζική ύπνωση; Φόβο να μιλήσουν ανοιχτά; Σιωπή που εξυπηρετεί το προσωπικό συμφέρον; Για ό,τι και αν επρόκειτο, γεγονός παραμένει ότι οι ενήλικες δεν είπαν τίποτε, όπως ακριβώς, στη δική μας περίπτωση, δεν λένε τίποτε οι πολιτικοί δρώντες και γνώστες της κατάστασης. Και ούτε, άλλωστε, δρουν με έναν οποιονδήποτε τρόπο, παρά μόνο διασχίζουν τους διαδρόμους της εξουσίας βαδίζοντας ακροποδητί. Εντούτοις, αυτό που είδε το παιδί του Άντερσεν το είδαν και όλοι οι υπόλοιποι, αλλά επέλεξαν απλώς να μείνουν σιωπηλοί.
Πόσα από τα πράγματα που περιέγραψα αδυνατούν να τα δουν οι περισσότεροι; Κανένας πολιτικός, κανένας απλός πολίτης, δεν θα έπρεπε να αδυνατεί να δει μερικές έστω από τις ακρότητες της Αμερικής στην εποχή μας. Μιλούν όμως; Ασφαλώς όχι. Φωνάζουν άραγε ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος μπορεί σύντομα να μας οδηγήσει σε μίαν ακόμη καταστροφή; Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι κανένας υπουργός Εξωτερικών δεν θα τολμούσε να μιλήσει τόσο ανοιχτά όσο μιλώ εγώ αυτήν τη στιγμή, και τούτο, όχι επειδή δεν θα έβλεπε τα όσα περιγράφω, αλλά επειδή θα φοβόταν το πώς θα εκλάμβαναν την αντίδρασή του οι αμερικανικές αρχές, καθώς και τα προβλήματα που η αντίδραση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει εις βάρος της χώρας τους.
Ακριβώς εξαιτίας αυτής της πραγματιστικής συνειδητοποίησης, οι μεν πολιτικοί καθίστανται σημαίνοντες δρώντες, οι δε διανοούμενοι υποδεέστερες φωνές, που βοούν εν τη ερήμω. Δυστυχώς, όμως, η ίδια αυτή στάση στηρίζει και τη διαιώνιση της εικόνας της Αμερικανικής δύναμης, εφόσον κανείς δεν έχει τα κότσια να την αμφισβητήσει ανοιχτά και να τη χαρακτηρίσει απαράδεκτη, στον βαθμό ακριβώς που προσπαθεί να διαμορφώσει τη συμπεριφορά άλλων χωρών.
Μακροπρόθεσμα, αυτή η υποταγή στην πραγματική ή θεωρούμενη δύναμη των Η.Π.Α. δεν μπορεί παρά να σβήσει. Η αλλαγή αυτή θα επέλθει γρηγορότερα, όταν συνειδητοποιήσουμε ότι οι Η.Π.Α., παρά την τεχνολογία και τον βαθύτατο πλούτο τους, έχουν αποδυναμωθεί πολύ περισσότερο από όσο θα ήταν διατεθειμένοι να παραδεχθούν δημοσίως οι περισσότεροι άνθρωποι. Οι τολμηροί πολιτικοί, όμως, θα έπρεπε εφεξής να επιδιώκουν παράλληλους (και όχι εναλλακτικούς) δεσμούς με άλλες μεγάλες δυνάμεις, εφόσον βλέπουν ότι η δυναμική της διεθνούς πολιτικής έχει αρχίσει να μεταβάλλεται με ταχύτατο ρυθμό. Οι πιο οξυδερκείς μεταξύ αυτών, περιλαμβανομένων κάποιων Ελλήνων πολιτικών, ήδη εφαρμόζουν αυτήν τη στάση, και δεν χρειάζεται ασφαλώς να αναφέρω συγκεκριμένα ονόματα.
ΙΙ. Αντιμετωπίζοντας τη νέα πραγματικότητα
Για να δούμε καθαρά, πρέπει να διαλύσουμε την ομίχλη των νεκρών μύθων
Το μικρό αγόρι φώναξε, «Ο Βασιλιάς είναι γυμνός», επειδή ακριβώς είχε καθαρό μυαλό, το οποίο ούτε θόλωνε την όρασή του ούτε εμπόδιζε τον λόγο του. Συχνά, οι περισσότεροι από εμάς, όσο πιο ηλικιωμένοι είμαστε τόσο πιο θολά βλέπουμε και τόσο πιο επιφυλακτικά σκεφτόμαστε τα πράγματα. Η πείρα, η φρονιμότητα, η προκατάληψη και το προσωπικό συμφέρον μάς κάνουν να βλέπουμε την πραγματικότητα όπως θα θέλαμε να είναι ή όπως ήταν στα νιάτα μας αλλά δεν είναι πια. Ο Θουκυδίδης διατύπωσε αυτή την ιδέα πριν από πολύ καιρό, στον «Επιτάφιο»: «ἀμαθία μὲν θράσος, λογισμὸς δὲ ὄκνον φέρει». Πρέπει, λοιπόν, πρώτα απ’ όλα, να καταστρέψουμε τους μύθους εκείνους που θολώνουν την όραση και την κρίση μας. Παρουσιάζονται στη συνέχεια μερικοί τέτοιοι μύθοι, τους οποίους, θεωρώ, θα έπρεπε να έχουμε εξουδετερώσει εδώ και πολλά χρόνια. Κατόπιν, πρέπει να περάσουμε από την αδράνεια στη δράση. Ζούμε σε καιρούς επικίνδυνους. Τίποτε άλλο δεν θα φέρει αποτελέσματα.
Η εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. στη Μέση Ανατολή θα αλλάξει με την (πιθανή) αλλαγή Προέδρου;
Ειλικρινά, πολύ αμφιβάλλω αν θα αλλάξει, εκτός ίσως μόνον επιφανειακά και υπό τη μορφή κάποιων συμβολικών παραχωρήσεων. Πολύ θα ήθελα να είναι διαφορετικές οι προβλέψεις μου, αλλά η πραγματικότητα την οποία έχουν καθορίσει η πολιτική ισχύος, οι πιέσεις που ασκούνται από τα λόμπι, καθώς και ο τρόπος που αυτοί οι δύο παράγοντες επηρεάζουν τη διαμόρφωση της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, με έχουν πείσει ότι οι Αμερικανοί φίλοι μας δεν είναι πραγματικά έτοιμοι να δώσουν μια ουσιαστική λύση στο παλαιστινιακό ζήτημα, εξασφαλίζοντας τη γεωγραφική ταυτότητα του Ισραήλ, αλλά και αναγνωρίζοντας κατά τρόπον απτό τόσο τις αδικίες που έχουν υποστεί οι Άραβες εδώ και αρκετές δεκαετίες, όσο και την ανάγκη επανορθωτικής επικέντρωσης σε αυτές. Η λύση αυτή, κατά την άποψή μου, πρέπει επίσης να περιλαμβάνει την εξασφάλιση του διεθνούς καθεστώτος της Ιερουσαλήμ. Οφείλουμε όμως να μάθουμε να διανοούμαστε το αδιανόητο, αν δεν θέλουμε να συνεχιστεί η σημερινή εμπόλεμη κατάσταση σε διάφορα μέρη της Μέσης Ανατολής, η οποία έχει σημαντικό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και αποτελεί αιτία αιμορραγίας για την οικονομία της Αμερικής. Η αντιμετώπιση του τελευταίου αυτού «πονοκεφάλου» μέσω της αύξησης του δημοσίου ελλείμματος, αποτελεί μια προσωρινή λύση, η οποία δεν καταφέρνει άλλο παρά να μεταθέτει το δυσβάσταχτο χρέος στις μελλοντικές γενιές Αμερικανών.
Υπό το φως των προλεχθέντων, θεωρώ ότι κάθε διανοούμενος δύσκολα θα μπορούσε να αρνηθεί ότι, τα τελευταία χρόνια, το Ισραήλ αποτελεί παράγοντα αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Ένα τμήμα της παλαιστινιακής και της μεσανατολικής κοινότητας αρνείται πράγματι να αναγνωρίσει στο Ισραήλ αυτό καθ’ εαυτό το δικαίωμα ύπαρξης, όμως είναι ευνόητο ότι η στάση τους αυτή δεν είναι απλώς απαράδεκτη, αλλά τροφοδοτεί και ακραίες αντιδράσεις από την πλευρά του Ισραήλ. Το γεγονός αυτό έγινε ιδιαίτερα σαφές από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο τέως πρωθυπουργός Σαρόν, ο οποίος, όσο ακόμη ζούσε, έθεσε κατά μέρος την πιο μετριοπαθή θέση του δολοφονηθέντος πρωθυπουργού Ραμπίν και του σημερινού Προέδρου Πέρες. Για να το θέσω διαφορετικά, χρειάζονται δύο για να υπάρχει διένεξη. Επιπλέον, η τάση του Ισραήλ να καταφεύγει εύκολα στη στρατιωτική του τεχνολογία προκειμένου να παραβιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών δεν συμβάλλει ούτε στον δικό του αγώνα ούτε στον αγώνα για την επίτευξη της παγκόσμιας ειρήνης. Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ πλήρωσε με κάποιες απώλειες το αντίτιμο της (αρκετά) πρόσφατης εισβολής του στον Λίβανο, ελάχιστες είναι οι ενδείξεις ότι έχει αλλάξει τακτική. Επιπλέον, το γεγονός ότι η Αμερική παρείχε πρόσφατα στο Ισραήλ επιπρόσθετη στρατιωτική βοήθεια αξίας 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων σημαίνει πιθανώς ότι ούτε και η τακτική της Αμερικής έχει αλλάξει.
Ως νομικό επιστήμονα, ένα συμβάν που με ανησυχεί ιδιαίτερα είναι η προληπτική επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράκ πριν από είκοσι και πλέον χρόνια. Το λέω αυτό, διότι το συγκεκριμένο συμβάν έθεσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο τροποποίησης (και όχι απλώς παραβίασης) των κανόνων του διεθνούς δικαίου. Το τονίζω, εν προκειμένω, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο συμβάν, διότι, δυστυχώς, δεν είναι διόλου απίθανο το Ισραήλ, είτε μόνο του είτε σε συμμαχικό συνδυασμό με τις Η.Π.Α., να επιχειρήσει στο εγγύς μέλλον κάτι αντίστοιχο, αλλά απείρως πιο ανησυχητικό, στην περίπτωση του Ιράν. Παρόμοια φιλοπόλεμα συναισθήματα έχουν αρχίσει, κατά τα φαινόμενα, να διαδίδονται και σε ορισμένους ευρωπαϊκούς κύκλους. Ακόμη πιο ανησυχητικό, όμως, αλλά ενισχυτικό της άποψης του συγγραφέα, είναι το γεγονός ότι στους Times της 16ης Οκτωβρίου η κυρία Χίλαρι Κλίντον φέρεται να υιοθετεί ακόμη πιο φιλοπόλεμη στάση απέναντι στο Ιράν. «Όλες οι επιλογές», δήλωσε, «πρέπει να μείνουν ανοιχτές». Αυτή ακριβώς ήταν και η φράση που είχε χρησιμοποιήσει ο Πρόεδρος Μπους, όταν αρνήθηκε να αποκλείσει την πιθανότητα στρατιωτικής επέμβασης.
Μπορεί άραγε να αποκλειστεί πλήρως αυτό το είδος βίας; Είναι μάταιο να εικάζουμε, δεδομένου ότι η τελική απόφαση ανήκει σε άλλους, οι οποίοι, κατ’ εμέ τουλάχιστον, είναι άνθρωποι τελείως απρόβλεπτοι. Σκεφθείτε όμως την κατάσταση στη Βόρεια Κορέα. Πριν από μερικά χρόνια, η χώρα θεωρείτο εστία επικείμενης κρίσης, και σήμερα, έπειτα από προσεκτικές διπλωματικές κινήσεις, φαίνεται έτοιμη να βρει μια λύση. Δεν θα μπορούσαμε άραγε να πούμε το ίδιο και για τη θέση που πρέσβευε ο Χανς Μπλιξ προτού ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράκ; Ορθώς έλεγε τότε πως δεν υπήρχαν όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ. Ορθώς επίσης θα μπορούσε να έχει ισχυριστεί ότι μερικοί ακόμη μήνες υπομονετικής διπλωματίας θα είχαν ίσως αποτρέψει τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων, η οποία, κατά τη γνώμη μου, είναι απείρως πιο επικίνδυνη.
Η στρατιωτική επέμβαση σαφώς και δεν είναι δυνατόν να πάρει τη μορφή μίας ακόμη εισβολής. Η Αμερική είναι πολύ πιο αδύναμη από ό,τι μπορούν να φανταστούν οι περισσότεροι σχολιαστές, οπότε αποκλείεται ακόμη και να εξετάσει αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο, πιστή στην άποψή της ότι αυτό που έχει σημασία είναι η τεχνολογία, η Αμερική έχει οπωσδήποτε εξετάσει το ενδεχόμενο επιλεκτικού βομβαρδισμού των περιοχών όπου βρίσκονται οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Τα πράγματα που ίσως δεν έχουν ακόμη καθοριστεί είναι (α) πόσες από αυτές τις εγκαταστάσεις θα επιλέξει να καταστρέψει και (β) αν θα επιχειρήσει κάτι τέτοιο με συμβατικά όπλα ή με περιορισμένη χρήση πυρηνικών όπλων.
Ο συγγραφέας πιστεύει ότι, αν όντως πραγματοποιούνταν αυτοί οι βομβαρδισμοί, μόνο προσωρινά θα εμπόδιζαν τις ιρανικές προσπάθειες εμπλουτισμού του ουρανίου. Αντιθέτως, θα οδηγούσαν ενδεχομένως σε κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ, θα προκαλούσαν τεράστιες αντιαμερικανικές διαδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη (και σε ολόκληρο τον κόσμο;), και θα ενέτειναν μάλλον, παρά θα άμβλυναν, τα αντιδυτικά συναισθήματα στον ισλαμικό κόσμο. Προσωπικά, θα ισχυριζόμουν επιπλέον, ότι πολλοί θα θεωρούσαν πως μια τέτοια ενέργεια αποτελεί επαρκή λόγο νομικής καταγγελίας εναντίον της Αμερικανικής ηγεσίας για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας (έστω και αν, πρακτικά, δεν θα ήταν εύκολο να γίνει κάτι τέτοιο). Ας συγκρατήσουμε όμως τη φαντασία μας και ας ελπίσουμε πως κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα δεν θα πραγματοποιηθεί. Αντ’ αυτών, ας αναφέρουμε δύο πρόσφατες εξελίξεις οι οποίες ενισχύουν την ανησυχία μου για το γεγονός ότι η εξωτερική πολιτική της Χίλαρι Κλίντον αναφορικά με το Ισραήλ και τη Μέση Ανατολή δεν θα είναι και τόσο διαφορετική από την αντίστοιχη πολιτική του Προέδρου Μπους..
Κατ’ αρχάς, διάφορες πηγές επανέλαβαν την άποψη που διετύπωσε πρόσφατα η Γαλλική αριστερή εφημερίδα Libération ―άποψη την οποία έχουν εκφράσει και αρκετοί άλλοι σχολιαστές― ότι ο μόνος πρέσβης που θα υποδεχθεί «αμέσως» η κυρία Κλίντον είναι ο Ισραηλινός πρέσβης. Στη συνέχεια, ακολούθησε μια μακροσκελής έκθεση στους Times του Λονδίνου, στην οποία παρουσιάστηκαν κάποιες πρόσφατες δηλώσεις της κυρίας Κλίντον, απροσχημάτιστα φιλοπόλεμες. Συνδυαζόμενες μεταξύ τους, οι ειδήσεις αυτού του είδους στηρίζουν αναντίρρητα το προφανές συμπέρασμα: Αν ευσταθούν τα όσα λέω, κατά πόσον η εξάρτηση της κυρίας Κλίντον από το ισραηλινό λόμπι στις Η.Π.Α. αποτελεί καλό οιωνό για μιαν αλλαγή στην εξωτερική πολιτική της χώρας της;Ας σταθούμε λίγο περισσότερο σε αυτό το σημείο.
Ελάχιστοι μάλλον πρόσεξαν ότι, πριν από μερικές εβδομάδες, ισραηλινά βομβαρδιστικά επιτέθηκαν σε στρατιωτικούς στόχους στη Συρία. Ακόμη λιγότεροι διάβασαν μάλλον ότι οι στόχοι αυτοί προστατεύονταν από αντιαεροπορικούς πυραύλους ιρανικής κατασκευής, οι οποίοι δεν λειτούργησαν. Ενδεχομένως, οι πύραυλοι αυτοί είναι του ιδίου είδους με εκείνους που προστατεύουν τις ιρανικές περιοχές πυρηνικών δοκιμών. Επρόκειτο άραγε για αποτυχία λόγω τεχνικών προβλημάτων; Ή μήπως επρόκειτο για επιτυχία οφειλόμενη στην υψηλότερη και καλύτερη ισραηλινή (τουτέστιν: αμερικανική) τεχνολογία; Ή μήπως, τέλος, οι περιοχές που προστατεύονταν από τους ιρανικούς/συριακούς αντιεροπορικούς πυραύλους είχαν εξουδετερωθεί εκ των προτέρων από μυστικές δυνάμεις καταδρομών; Λαμβανομένου υπόψη του τρόπου που είχαν πραγματοποιηθεί η σύγκρουση στο Ιράκ και ο προηγούμενος βομβαρδισμός των ιρακινών εγκαταστάσεων, οποιαδήποτε από τις προηγούμενες υποθέσεις μπορεί να στηρίξει την περαιτέρω υπόθεση ότι οι επιχειρήσεις αυτές είναι «πρόβες» για κάτι πιο μεγάλο και πιο επικίνδυνο, που θα επακολουθήσει στο μέλλον.
Υπό το φως των προλεχθέντων, πόσο ρεαλιστικό είναι να ισχυρίζεται κανείς, όπως ισχυρίστηκε η κυρία Κλίντον στο πλαίσιο των ίδιων δηλώσεων, ότι «η ηγετική δράση της Αμερικής έχει μεν ανάγκη βελτίωσης, αλλά είναι ακόμη αναγκαία» [«American leadership is wanting, but it is still wanted»]; Έξυπνο το λογοπαίγνιο, αν και εύκολα συμπεραίνει κανείς πως πρόκειται για ευφυολόγημα διά χειρός κάποιου συγγραφέα πολιτικών ομιλιών. Η πραγματικότητα εντούτοις είναι πολύ διαφορετική και, επιπλέον, η Αμερική διατρέχει τον κίνδυνο να πιστέψει ξανά στην ιδέα που την ενθάρρυνε να επέμβει στο Ιράκ: ότι η δράση της είναι αναγκαία. Ενώ είναι αναμφίβολη η αρέσκεια του κόσμου για την Αμερικανική μουσική, τα φαστ φουντ και τη χολλυγουντιανή κουλτούρα, εντούτοις, τις πολιτικές ιδέες που εννοεί να επιβάλλει η Αμερική έχουν αρχίσει να τις αποστρέφονται όλο και περισσότερα κράτη του κόσμου, μεταξύ των οποίων και κράτη τα οποία, πριν από την εποχή Μπους, η Αμερική τα θεωρούσε πιστούς φίλους και θαυμαστές της.
Η αποχώρηση των Η.Π.Α. από το Ιράκ θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή
Ο Πρόεδρος Μπους διέδωσε πρόσφατα αυτή την άποψη, όταν, κατά τρόπο διόλου πειστικό, συνέκρινε το τι συνέβη στην Καμπότζη και στο Λάος μετά την Αμερικανική ήττα στο Βιετνάμ, με το τι θα συνέβαινε εάν οι Αμερικανοί έφευγαν από το Ιράκ εσπευσμένα και απρογραμμάτιστα.
Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν αφιερωθεί στην προβολή τριών επιχειρημάτων κατά της επίσημης θέσης, την οποία προέβαλαν ως αιτιολογικό οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί για να επέμβουν στο Ιράκ. Σύμφωνα με το πρώτο επιχείρημα, το Ιράκ δεν είχε εντέλει όπλα μαζικής καταστροφής, γεγονός το οποίο και κατέρριψε πλήρως την πρώτη δικαιολογία για την εισβολή σε αυτήν τη χώρα. Το δεύτερο επιχείρημα συνίστατο στην αναίρεση της άποψης ότι η 11η Σεπτεμβρίου σχετιζόταν με το Ιράκ. Το επιχείρημα αυτό σήμανε και την ανατροπή της δεύτερης δικαιολογίας για τον πόλεμο στο Ιράκ. Η αλλαγή καθεστώτος εξακολουθεί να αποτελεί την τρίτη δικαιολογία, η οποία όμως είναι τόσο σαθρή από την άποψη του διεθνούς δικαίου, ώστε ελάχιστοι είναι αυτοί που την παίρνουν στα σοβαρά. Έτσι, καθώς πλέον έχουν διαψευσθεί όλοι οι λόγοι υπέρ του πολέμου, το μόνο που μένει σε αυτόν τον διαψευσμένο Πρόεδρο είναι να ισχυριστεί ότι, αν αποχωρήσουν τα στρατεύματά του χωρίς να έχουν ολοκληρώσει το έργο τους, «εκατομμύρια άνθρωποι θα πεθάνουν, καθώς το Ιράκ θα καταρρέει». Στο παρόν πλαίσιο, μπορούμε να αφήσουμε κατά μέρος το Αμερικανικό ενδιαφέρον για τον θάνατο αθώων, χωρίς να προβούμε σε κανένα περαιτέρω σχόλιο. Δεν μπορεί όμως να γίνει το ίδιο για το δεύτερο μέρος του επιχειρήματος, το οποίο, παρεμπιπτόντως, οδήγησε παλαιότερα τον σαφώς πιο συνετό πατέρα Μπους, να σταματήσει να σκοτώνει τα υποχωρούντα στρατεύματα του ηττηθέντος Σαντάμ, προκειμένου να μην ενθαρρύνει τη διάλυση της χώρας. Θα διαλυόταν άραγε το Ιράκ ή θα εισέβαλαν σε αυτό γειτονικές χώρες με σκοπό να το λεηλατήσουν; Η πρώτη αντίδραση θα ήταν ενδεχομένως: Ας το σκέφτονταν νωρίτερα αυτό οι εισβολείς. Είπαμε όμως ότι ο προβλεπτικός σχεδιασμός των Η.Π.Α. είναι ανεπαρκής, οπότε ας επικεντρωθούμε στο τι μπορούμε να κάνουμε τώρα για να αποφύγουμε την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.
Χρησιμοποιώντας τη βοήθεια ενός παλιού εχθρού
Εδώ ακριβώς εισέρχεται η Ρωσία στην όλη υπόθεση. Ωστόσο, η συμμετοχή της Ρωσίας δεν είχε επιτραπεί εξ αρχής, καθότι τα Αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα, και ειδικότερα οι Αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, επεδίωκαν ανέκαθεν να κρατήσουν την Ρωσία εκτός. Επανερχόμαστε έτσι στο κεντρικό θέμα της απληστίας, διότι περί αυτής ακριβώς πρόκειται, αν σκεφτούμε ότι, παραδείγματος χάριν, η Exxon, μέσα σε ένα και μόνο τρίμηνο της περυσινής χρονιάς, αποκόμισε κέρδη της τάξεως των 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων! Έτσι, δεν είναι να απορεί κανείς που η ίδια εταιρεία παραπονείται σήμερα ότι τα κέρδη της κατά το τρίτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους ανήλθαν μόλις (!) στα 9 δισεκατομμύρια δολάρια. Βεβαίως, αυτή η απληστία δικαιολογείται, μεταξύ άλλων, από το υψηλό κόστος της εξερεύνησης νέων κοιτασμάτων πετρελαίου, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να εκληφθεί και ως εναλλακτικός τρόπος διατύπωσης της ιδέας: «ας αρπάξουμε, λοιπόν, ό,τι ανήκει σε άλλους».
Ο αποκλεισμός της Ρωσίας ήταν εξαρχής εσφαλμένος, όπως εσφαλμένη ήταν και η απόφαση της Αμερικής να μη λάβει υπόψη της τις ενστάσεις που εξέφρασαν η Γαλλία και η Γερμανία, όταν άρχισε ο πόλεμος. Την περίοδο εκείνη, όμως, οι Αμερικανοί είχαν ακόμη τη δυνατότητα να μη δίνουν σημασία στη Ρωσία, και πράγματι τη χλεύαζαν και την ταπείνωναν με κάθε πιθανή ευκαιρία, μην προβλέποντας ―άλλο ένα σφάλμα πρόβλεψης― ότι η Ρωσία επρόκειτο να επανέλθει στο προσκήνιο, και μάλιστα υπό τη σκληρή ηγεσία του κυρίου Πούτιν. Πλέον, όμως, η κατάσταση έχει αλλάξει και, αν μη τι άλλο, οι Αμερικανοί χρειάζονται σήμερα τη Ρωσία πολύ περισσότερο. Δυστυχώς, οι ρωσοαμερικανικές σχέσεις έχουν φτάσει στο ναδίρ τους. Ανέλυσα πρόσφατα αυτό το θέμα σε ένα άρθρο μου στην εφημερίδα The Guardian, ισχυριζόμενος ότι η πιο ενεργή συμμετοχή της Ρωσίας (και της Ευρώπης) στα πράγματα, από κοινού με τις Η.Π.Α., θα μπορούσε να συμβάλει στον έλεγχο, αν όχι και στον σχετικό κατευνασμό, της σημερινής στάσης του Ιράν (υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι το Ιράν δεν θα έχει βομβαρδιστεί εν τω μεταξύ!), καθώς και να βοηθήσει στη διατήρηση της ακεραιότητας του Ιράκ μέσω της αποτροπής κάθε προσπάθειας της Τουρκίας να αποσταθεροποιήσει τον κουρδικό βορρά. Ασφαλώς, τα πράγματα μπορεί να μην εξελιχθούν όπως προβλέπω. Όμως, κάθε εναλλακτική προσέγγιση, την οποία μπορεί να δοκιμάσει ο κύριος Μπλαιρ υπό την επίσημη ιδιότητά του ως εκπροσώπου των μεγάλων δυνάμεων, είναι, πιστεύω, πολύ πιο πιθανό να αποτύχει, εφόσον τα Αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα και οι αμερικανοεβραϊκές πιέσεις θα ανακόψουν το αδιαμφισβήτητο διαπραγματευτικό του ταλέντο και θα περιορίσουν το σωστό του ένστικτο κατά την προσπάθεια εξεύρεσης μιας δίκαιης (και όχι απλώς προσχηματικής) λύσης για την ισραηλοπαλαιστινιακή διαμάχη, λύσης που θα περιλαμβάνει και τη δημιουργία ενός διεθνώς αποδεκτού καθεστώτος για την Ιερουσαλήμ. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι αυτό δεν θα μπορέσει να γίνει μέχρις ότου περιοριστούν οι φιλοδοξίες όλων των εξτρεμιστών και επιτευχθεί συμβιβασμός μέσω διαπραγματεύσεων. Η Ρωσία θα μπορούσε να εντείνει αυτή την πίεση. Η πρόσφατη επίσκεψη του κυρίου Πούτιν στην Τεχεράνη ενισχύει, άλλωστε, τη συγκεκριμένη άποψη. Όσοι επιλέγουν να παραβλέπουν αυτή την πραγματικότητα, δρουν απλώς με ίδιον κίνδυνο.
Η λύση θα έλθει με τον διάλογο: επ’ ουδενί με στρατιωτικά μέσα
Λύση μπορεί να βρεθεί και να διαρκέσει μόνον εφόσον επιτευχθεί ένας συμβιβασμός στον οποίο καμία πλευρά δεν είναι κερδισμένη και καμία πλευρά δεν είναι χαμένη. Λύση σημαίνει περιορισμός της ανεξέλεγκτης εξουσίας και επιρροής· σημαίνει συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι πρέπει να επιτρέψουμε στα πολιτικά καθεστώτα της Μέσης Ανατολής να αναδύονται και να διαμορφώνονται κατά τρόπο φυσιολογικό, οργανικό, και να μην επιβάλλονται εκ των άνω (ή να μη διαιωνίζονται παρά την ολοφάνερη διαφθορά τους), όπως λένε και κάνουν εδώ και καιρό οι Αμερικανοί. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι η δημοκρατία μπορεί να λειτουργεί υπό διαφορετικές μορφές, καθώς και ότι, σε χώρες που δεν την έχουν βιώσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους, ενδέχεται να χρειάζεται να λειτουργήσει αρχικά κατά τρόπο περιορισμένο. Σημαίνει επίσης ότι πρέπει εμείς οι ίδιοι να δείξουμε σεβασμό προς τα ανθρώπινα δικαιώματα προτού απαιτήσουμε από τους άλλους να κάνουν το ίδιο.
Ο διάλογος για τον οποίο μιλώ πρέπει προφανώς να περιλαμβάνει και το Ιράν. Πρέπει, πράγματι, να περιλαμβάνει ολόκληρο το φάσμα των επιδεινούμενων προβλημάτων. Δεν πρέπει να στηρίζεται σε προκαθορισμένους όρους και απειλές. Παράλληλα, πρέπει να επιδιώκει την επίτευξη μιας μορφής συμφιλίωσης βασισμένης στη λογική της ανεκτικότητας και της ελευθερίας. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται υπερβολικά ή κοινότοπα. Η κατάσταση όμως που ίσχυε μέχρι σήμερα περιοριζόταν ανέκαθεν από τις ακραίες και ανεδαφικές απαιτήσεις που προέβαλαν και οι δύο πλευρές. Πρέπει, λοιπόν, όλα τα ζητήματα να τεθούν επί τάπητος, διότι, διαφορετικά, θα εξακολουθήσουμε απλώς να βιώνουμε την ίδια κατάσταση που βιώνουμε εδώ και δεκαετίες. Συν τοις άλλοις, το status quo ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να συνεχίσει ίδιο για πάντα. Πέρα από τα συνεχιζόμενα δεινά του κόσμου, καμία χώρα δεν έχει το ―οικονομικό και ψυχολογικό― περιθώριο να συνεχίσει να κινείται στο σημερινό αγωνιώδες και επικίνδυνο μονοπάτι. Όντως, καμία χώρα δεν μπορεί να ανεχθεί την πρόβλεψη που έκανε πρόσφατα ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Ντάνατ, δηλώνοντας ότι ο κόσμος πρέπει να είναι προετοιμασμένος για το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση πραγμάτων θα συνεχιστεί επί είκοσι πέντε ακόμη χρόνια. Μάλιστα, όπως ήταν εύλογο, ο στρατηγός Ντάνατ εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για το αν ο κόσμος μπορεί πράγματι να ανεχθεί αυτή την κατάσταση.
Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι οι άνθρωποι θα υποχρεωθούν να προσανατολιστούν σε έναν περιεκτικό διάλογο για τα προβλήματα που τους διχάζουν, όταν πλέον τα πράγματα θα έχουν φτάσει στο απροχώρητο. Το μόνο ερώτημα που τίθεται είναι: Πόσον ακόμη πόνο και πόση δυστυχία πρέπει να υπομείνουμε προτού φτάσουμε στη στιγμή των συμβιβασμών; Ποτέ άλλοτε δεν ήταν μεγαλύτερη η ανάγκη ύπαρξης ανδρών και γυναικών με όραμα.
Καταληκτικά σχόλια
Δεν μπορούμε να λύσουμε ένα πρόβλημα εάν πρώτα δεν αρχίσουμε να το βλέπουμε καθαρά. Πολλές φορές, τούτο σημαίνει ότι θα χρειαστεί να καταρρίψουμε τις προκαταλήψεις και τους μύθους που θολώνουν την όρασή μας. Αυτό όμως δεν είναι καθόλου απλό, διότι, αν είναι δύσκολο να δημιουργήσει κανείς μύθους, είναι σχεδόν αδύνατον να τους καταστρέψει. Εντούτοις, η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον κόσμο, στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην απώτερη Ανατολή, όχι απλώς δεν βελτιώνεται, αλλά γίνεται αντιθέτως ακόμη πιο συγκεχυμένη, πιο ασταθής, πιο ανησυχητική. Αν μας απέδειξαν κάτι τα τελευταία τέσσερα με έξι χρόνια είναι ότι, μόνη της, η ηγετική δράση των Η.Π.Α. δεν είναι διόλου αξιόπιστη, παρά τα πολυάριθμα προτερήματα του αμερικανικού λαού και τα επιτεύγματα της αμερικανικής τεχνολογίας.
Είναι αναγκαίο να ληφθούν δύσκολες αποφάσεις. Οι επαγγελματίες που λαμβάνουν αυτές τις αποφάσεις δεν πρέπει να στηρίζονται στη θεωρούμενη δημοτικότητά τους, αλλά στις ίδιες τους τις πεποιθήσεις. Και οι πεποιθήσεις αυτές πρέπει να διαμορφωθούν με βάση την εμπέδωση της σπουδαιότητας των θεμάτων που αναπτύξαμε παραπάνω. Πρέπει να στηρίζονται στη βεβαιότητα ότι οι συμμαχίες θεμελιώνονται στα κοινά συμφέροντα και τον αλληλοσεβασμό, και όχι στις σχέσεις εξάρτησης. Δεν πρέπει ποτέ να παραβλέπουν τα πολυάριθμα προτερήματα και τα αξιέπαινα χαρακτηριστικά της Αμερικής και του λαού της. Πρέπει όμως παράλληλα να συνυπολογίζουν, όπως κάνει σήμερα όλο και συχνότερα
Δευτέρα 24 Μαρτίου 2008
«Σαλάτα» με μύθους, θρησκείες και εθνικισμούς
Tου Τακη Καμπυλη
Τα ρημαγμένα μάτια σε εικόνες αγίων στα βυζαντινά ξωκλήσια ή στα μοναστήρια της Ελλάδας είχαν πάντα την (εύκολη) εξήγησή τους: «Οι Τούρκοι».
Σε ένα πρόσφατο post των blogger Sraosha & Rakasha γίνεται αναφορά σε βιβλίο του Σλοβένου Bojidar Jezernik, ο οποίος αναφέρεται στην ίδια αντίληψη που επικρατεί σε μεγάλη περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Εκεί, μια σειρά ορθόδοξων ναών διακρίνεται από τους αγίους με τα βγαλμένα μάτια. Η κυρίαρχη αντίληψη στην περιοχή ήταν πως το είχαν κάνει οι «Τούρκοι» την οθωμανική περίοδο - «χωρίς, όπως αναφέρεται στο post, να εξηγείται αποτελεσματικά γιατί η συμβολική βία της απόξεσης των αγιογραφιών δεν εκδηλωνόταν με λιγότερο εκλεπτυσμένα μέσα (τη φωτιά και το τσεκούρι, για παράδειγμα). Η ιστορική έρευνα έδειξε ότι στην πραγματικότητα ο εικονικός ακρωτηριασμός οφειλόταν στην υπερβολική ευσέβεια των χριστιανών κατοίκων, οι οποίοι, έντονα δεισιδαίμονες, χρησιμοποιούσαν πόσιμα διαλύματα τοιχογραφιών από τα μάτια των αγίων για να θεραπεύουν τις οφθαλμικές τους ασθένειες.»
Και μετά οι κομμουνιστές
«Αυτό βέβαια -συνεχίζεται στο post- δεν εμπόδισε τους Σέρβους διανοουμένους της δεκαετίας του '80 να ανασύρουν από τη λήθη τη δοκιμασμένη συνταγή, επιρρίπτοντας τις ευθύνες για την ανάλογη βεβήλωση του μοναστηριού της Gracanica τον 19ο αιώνα στους Αλβανούς του Κοσόβου, κακούς, ψυχρούς, μουσουλμάνους και, κυρίως, πρόχειρους εχθρούς. Οταν ο συγγραφέας βρέθηκε το 2000, μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, μπροστά σε μια ανάλογη εικόνα στο Jovan Bigorski (FYROM) παρατήρησε ότι οι ευθύνες είχαν αλλάξει κατεύθυνση: τώρα, κατά τους σεβάσμιους μοναχούς, ήταν πλέον οι άθεοι κομμουνιστές που είχαν χαρακώσει τους αγίους».
«Ενα διδακτικό παράδειγμα για το πώς η ιστορία προσαρμόζεται βολικά και εύπλαστα στα αιτήματα των καιρών.»
Η βυζαντινολόγος Μαρία Βασιλάκη (διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) έχει το αντίστοιχο παράδειγμα από μια επίσκεψη με φοιτητές της σε ξωκλήσι στην Ελλάδα. Μπροστά στα βγαλμένα μάτια της εικόνας του αγίου οι φοιτητές αναφώνησαν: «Α, οι Τούρκοι». «Και όμως -λέει η Μαρία Βασιλάκη- έχουμε πολλές ενδείξεις και στοιχεία ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτό που αποδόθηκε στους «άλλους» είχε γίνει από τους ίδιους τους χριστιανούς. Υπάρχουν σημαντικές δημοσιεύσεις προς τούτο. Και μάλιστα δεν αναφερόμαστε μόνο στον 19ο αιώνα αλλά και παλαιότερα, τον 12ο και 13ο αιώνα - χωρίς βέβαια να είμαστε σίγουροι ποια χρονική στιγμή έγινε η καταστροφή. Οι χριστιανοί πίστευαν ότι οι εικόνες ήταν πρόσωπα του Θείου ή του Αγίου και κατά συνέπεια τους απέδιδαν στοιχεία και ικανότητες της αγιογραφίας. Ετσι, πολλές εικόνες τεμαχίστηκαν για να έχει ένα κομμάτι τους μια οικογένεια. Και σε πολλές περιπτώσεις τα μάτια έβγαιναν με κάποιο διάλυμα ή πιο πρόχειρα και στη συνέχεια γίνονταν η βάση για «θεραπευτικές» αλοιφές».
Προφανώς, καταστροφές υπήρξαν και από τους Τούρκους, όπως και το αντίστροφο, αν μετρήσει κανείς σήμερα τα τζαμιά που έχουν απομείνει στην Ελλάδα, αλλά αυτό το «αντίστροφο» δεν βρήκε χώρο στις εθνικές μνήμες των Βαλκανίων.
Το σημειώνει -για τη χρήση της θρησκείας από τους βαλκανικούς εθνικισμούς- η Χριστίνα Κουλούρη (αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας): «Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της βουλγαρικής Εξαρχίας (της ρήξης με το Οικουμενικό Πατριαρχείο) και μάλιστα σε μία περίοδο που το Πατριαρχείο δεν είχε παίξει εξ αρχής εθνικό (ελληνικό) ρόλο. Ωστόσο, ο βουλγάρικος εθνικισμός χρησιμοποίησε τη θρησκεία απέναντι σε ποιον; Χρειαζόταν έναν «άλλο»».
Ετσι, τα υπαρκτά προβλήματα των σλαβόφωνων ορθοδόξων από τους ιερείς και αρχιεπισκόπους που διορίζονταν από το Πατριαρχείο, γρήγορα φόρεσαν τον εθνικιστικό μανδύα. «Ακόμη πιο χαρακτηριστικό -λέει η κ. Χριστίνα Κουλούρη- υπήρξε το παράδειγμα του ρουμανικού εθνικισμού. Οι Ελληνες ηγεμόνες της Μολδοβλαχίας μετατράπηκαν σε εθνικούς καταπιεστές, ενώ στην πραγματικότητα ήταν κοινωνικοί καταπιεστές - συγκεντρώνοντας φόρους κ.λπ.». Ο εκ των υστέρων εθνικισμός παρενέβη «δημιουργικά» στο παρελθόν αποδίδοντας στον «άλλο» χαρακτηριστικά που δεν είχε - τουλάχιστον τη συγκεκριμένη περίοδο.
«Τι είσαι εσύ;»
Η Ελπίδα Κ. Βόγλη (διδάκτωρ Ιστορίας, μέλος ΕΛΙΑ) σημειώνει το ιδιόμορφο πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι ελληνικές επαναστατικές αρχές κατά τη διάρκεια του '21. Υπήρξαν σε πολλές περιπτώσεις εκείνη την περίοδο μαζικοί «εκχριστιανισμοί» Τούρκων στις ελευθερωμένες περιοχές, προφανώς από φόβο. Το ερώτημα λοιπον που ετέθη τότε είναι, αν αυτοί αναγνωρίζονται ως «Ελληνες πολίτες» αφού η μέχρι τότε πραγματικά ουσιαστική διαφορά ήταν η θρησκευτική. (Στο μωσαϊκό των επαναστατημένων περιοχών υπήρχαν αλβανόφωνοι χριστιανοί, αλλά και μουσουλμάνοι, ελληνόφωνοι χριστιανοί, σλαβόφωνοι χριστιανοί, αρκετές χιλιάδες εβραίων -που σφαγιάστηκαν με την πτώση της Τριπολιτσάς- ακόμη και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι, αλλά και τουρκόφωνοι χριστιανοί). Το ζήτημα λοιπόν που ετέθη από το Βουλευτικό, αλλά διαφώνησε το Συντακτικό ήταν ότι οι εκχριστιανισμένοι πρέπει να θεωρηθούν «Ελληνες πολίτες». «Η θρησκευτική διαφορά του «άλλου» έμοιαζε σιγά σιγά να μην αρκεί στα ζητήματα «γένους» που ετίθεντο από την αυγή του ελληνικού εθνικισμού».
Τα αντίστοιχα ζητήματα στη Μακεδονία ήταν ακόμη πιο σύνθετα. Οπως αναφέρει ο Τάσος Κωστόπουλος (ιστορικός), «το 1912, λίγο πριν αρχίσουν οι μάχες, κατοικούσαν στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας 2.500.000 άνθρωποι. Από αυτούς λίγο περισσότεροι από 900.000 είναι μουσουλμάνοι, άλλοι 900.000 σλαβόφωνοι χριστιανοί (χωρισμένοι σε τρία «κόμματα», το ελληνικό, το βουλγαρικό και το σερβικό και λίγο αργότερα προσετέθη το μακεδονικό), περίπου 360.000 ελληνόφωνοι χριστιανοί, κάπου 100.000 Βλάχοι, γύρω στους 70 - 90.000 Εβραίοι και μικρές κοινότητες αλβανόφωνων και τουρκόφωνων χριστιανών και άγνωστος αριθμός Τσιγγάνων.»
Στα 1900 ο Τζορτζ Φ. Αμποτ πατάει το πόδι του στη Μακεδονία, ένας οξυδερκής παρατηρητής ως απεσταλμένος του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ. Το μωσαϊκό που συναντά και περιγράφει δεν αφήνει χώρο για τις εκ των υστέρων εθνικιστικές αφηγήσεις. Πολύ δε περισσότερο για τις σημερινές αναφορές στα εθνικά δίκαια όταν αυτά πηγάζουν από τότε. Σε σκηνικό «μακεδονικής σαλάτας», ο Αμποτ φτάνοντας στην περιοχή των Σερρών θα εκτιμήσει πως «οι σερβικές διεκδικήσεις επί αυτού του τμήματος της Μακεδονίας αποτελούν μια σύγχρονη επινόηση(...) Για να πούμε την αλήθεια, σπανίως είναι δυνατόν να αποδώσεις με οποιαδήποτε βεβαιότητα μια συγκεκριμένη εθνικότητα στους Σλάβους της Μακεδονίας. Η γλώσσα τους είναι αναμφίβολα μια σλαβική διάλεκτος καθαρότερη στον βορρά και διαρκώς περισσότερο αναμεμειγμένη με τα ελληνικά προς νότον. Ενας Σλάβος Μακεδόνας είναι εξίσου κατανοητός και ακατανόητος σε Σέρβους και Βουλγάρους. Σε μερικές περιοχές η ομοιότητα είναι μεγαλύτερη προς το ένα ιδίωμα και σε μερικές προς το άλλο. Ωστόσο, αυτή η ομοιότητα δεν συμβαδίζει πάντοτε με την εγγύτητα προς το συγκεκριμένο κράτος. Από αυτό το γεγονός προκύπτει και η δυσκολία χάραξης σαφών και ευδιάκριτων ορίων ανάμεσα στις αντίπαλες σφαίρες επιρροής. (...) Σε ένα και το αυτό νοικοκυριό μπορεί κανείς να βρει περιστασιακά εκπροσώπους όλων των κλάδων της ανθρώπινης φυλής. Μπορεί ο πατέρας να ισχυρίζεται ότι είναι σερβικής καταγωγής, ο γιος να ορκίζεται ότι στις φλέβες του δεν τρέχει τίποτα άλλο από βουλγαρικό αίμα, ενώ οι κόρες, αν τους επιτραπεί να μιλήσουν, να είναι εξίσου βέβαιες ότι η Ελένη της Τροίας, η Αικατερίνη της Ρωσίας και η Αφροδίτη της Μήλου συγκαταλέγονται στους προγόνους τους. Η ηλικιωμένη μητέρα αρκείται συνήθως να ενσωματώσει τις εθνικές της πεποιθήσεις στη δήλωση ότι είναι χριστιανή. Πρόκειται για μία πραγματική κωμωδία καταστάσεων, στην οποία κανένας δεν γνωρίζει ποιος είναι ποιος, αλλά ενστικτωδώς ότι καθένας είναι κάτι άλλο». Ο Αμποτ (στο πλαίσιο του γνωστού «βαλκανισμού»;) θα μιλήσει ακόμη και για την ανάγκη «τρελοκομείου»...
Ο ίδιος βρέθηκε στο Πετρίτσι Σερρών και παρακολούθησε μια τελετή περιτομής τριών αγοριών και παράλληλα το σχετικό πανηγύρι από τους ομοθρήσκους τους. Περίπου εκατό χρόνια μετά, ούτε καν ο Αμποτ θα υποψιαζόταν πώς εκτός από το «παλαιό» Πετρίτσι θα υπήρχε σήμερα και το νέο Πετρίτσι, στην άλλη πλευρά των ελληνοβουλγαρικών συνόρων.
Η μακεδονική «σαλάτα» όλο και θα ανακαλύπτεται από την ιστορική έρευνα, δείχνοντας ότι η συζήτηση δεν είναι τι «ανήκε προαιώνια και σε ποιον». Και πως βεβαιότητες, όπως οι βανδαλισμοί αγίων, δεν ήταν παρά μύθοι, διότι ο «άλλος», αν δεν υπήρχε αρκετά, έπρεπε να κατασκευαστεί.
Σάββατο 22 Μαρτίου 2008
ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥΣ
ΔΙΑΡΡΟΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΠΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ
Πηγή: Greek American-News-Agency - Εφημ.ΑΞΙΑ.
Μια μεγάλη αποκάλυψη σε διεθνές, και κυρίως σε πανελλαδικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο κάνει η εφημερίδα «ΑΞΙΑ» στο φύλλο που κυκλοφορεί και το Greek American News Agency. Τα όσα σήμερα έρχονται στο φως της (ευρύτερης) δημοσιότητας στην Ελλάδα σε παγκόσμια αποκλειστικότητα δείχνουν πολλά και δεν είναι άσχετα με το διεθνές πολιτικό σκηνικό -το οποίο αφορά και την Ελλάδα στο μεγάλο παζάρι για την ονομασία των Σκοπίων εν όψει της διάσκεψης κορυφής στο Βουκουρέστι τον Απρίλιο- στο οποίο κυρίαρχες κινήσεις-προς το παρόν - κάνει step by step η Ουάσιγκτον...Η Ρωσία, ο άλλος μεγάλος κυρίαρχος πολιτικός πόλος εξελίξεων, παρακολουθεί και κινείται με άκρα μυστικότητα. Μυστικότητα που θυμίζει και αναβιώνει πάλι μέρες και κλίμα ψυχρού πολέμου... Αυτές τις μέρες υπάρχει στο διαδίκτυο, αλλά και σε πολλά δημοσιογραφικά γραφεία διπλωματικών και πολιτικών συντακτών σε ολόκληρο το κόσμο ένας καταιγισμός πληροφοριών τέτοιος που παραπέμπει σε πόλεμο μυστικών υπηρεσιών για τα όσα διαδραματίζονται στο σκοτεινό παρασκήνιο εν όψει της διάσκεψης του ΝΑΤΟ... Τα όσα θα διαβάσετε δεν αποτελούν ούτε συνωμοσιολογία ούτε σενάρια αλλά πραγματικότητα! Δεν είναι άσχετα ούτε με όσα έγιναν στις 17 Φεβρουαρίου και πολύ περισσότερο ούτε με όσα έρχονται...
Η αποκάλυψη αυτή που θα δείτε να ξετυλίγεται στις σελίδες του υπολογιστή σας, και εφεξής θα κάνει το γύρο του Ελληνικού και διεθνούς Τύπου δείχνει ξεκάθαρα ότι κάποιοι άλλοι -οι ισχυροί του πλανήτη- αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς... ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται στα ίδια εκείνα γνωστά κλειστά κέντρα αποφάσεων {think tank} κάπου στην Ουάσιγκτον εδώ και δεκαετίες...
(Κάντε κλικ πάνω στις σελίδες για να τις διαβάσετε)
Δευτέρα 24 Δεκεμβρίου. Κάπου στην Ουάσιγκτον, εν όψει εξελίξεων στα Βαλκάνια και σε άλλα σημεία του πλανήτη ζωτικών συμφερόντων των ΗΠΑ, λαμβάνει χώρα μια άκρως ενδιαφέρουσα όπως θα αποδειχθεί-για τις επερχόμενες εξελίξεις- μυστική σύσκεψη η οποία μέχρι σήμερα καλύπτεται κάτω από απόλυτο πέπλο σιωπής και μυστικότητας προσδίδοντας στο γεγονός και άλλες διαστάσεις από αυτές που πιθανά να έχει... Σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση συμμετέχουν ανώτεροι αξιωματούχοι του State Department, της NSA, και... ο γενικός διευθυντής του υπουργείου εξωτερικών της Σλοβακίας Mitja Drobnic ο οποίος έχει φτάσει εσπευσμένα στην κυβερνητική πρωτεύουσα μια μέρα νωρίτερα. Μετά την πολύωρη συνάντηση συντάσσεται άκρως απόρρητο έγγραφο με τον κωδικό VWA070767. Το έγγραφο έχει μεταξύ των άλλων ανώτατων και ανωτέρων αμερικανών κυβερνητικών αξιωματούχων έχει ως αποδέκτη και τον υπουργό εξωτερικών της Σλοβενίας Dimitrij Rupel...
Τρίτη 1 Ιανουαρίου 2008.Η Σλοβενία-εκ των νεοεισερχομένων χωρών- αναλαμβάνει την προεδρεία της Ε.Ε.
Παρασκευή 18 Ιανουαρίου. Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ε.Ε. ομόφωνα αποφασίζεται να δοθεί πράσινο φως στα κράτη που είναι έτοιμα να αναγνωρίσουν το Κόσσοβο. 18 κράτη μέλη ανακοινώνουν την απόφαση τους να αναγνωρίσουν το Κόσσοβο.
Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2008. το Κόσσοβο, ύστερα από μια μακρά περίοδο αναταραχών στην αυτόνομη περιοχή της Σερβίας -η οποία χαρακτηρίστηκε ως αυτόνομη με βάση το ψήφισμα 1244/1999 του ΟΗΕ- το τοπικό κοινοβούλιο, και παρά τις προειδοποιήσεις για τους κινδύνους για την περιοχή, κηρύσσει μονομερώς την ανεξαρτησία του. Ακολουθεί η αναγνώριση του κρατιδίου από τις ΗΠΑ, την Τουρκία και την Αυστρία. Ακολουθούν επεισόδια. Τα γεγονότα που επακολουθούν δείχνουν νέα αναζωπύρωση της έντασης στην περιοχή με απρόβλεπτες εξελίξεις για τα Βαλκάνια και την Ε.Ε. αφού προοιωνίζουν αλλαγές συνόρων...
Δευτέρα 18 Φεβρουαρίου Νέα Υόρκη. Έδρα ηνωμένων Εθνών. Το συμβούλιο ασφαλείας συνέρχεται εκτάκτως σε μια θυελλώδη συνεδρίαση με την Ρωσία και την Κίνα να προβάλουν ενστάσεις και τελικά μετά από ώρες εκδίδεται μια γενικόλογη ανακοίνωση άνευ ουσίας.
Στις 25 Ιανουαρίου, σχεδόν ένα μήνα μετά την ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε από την Σλοβενία ξεσπά στο εσωτερικό της χώρας μεγάλο πολιτικό σκάνδαλο το οποίο ακόμα συγκλονίζει κυβέρνηση και πολιτικά κόμματα θέτοντας μια σειρά ζητημάτων για νεότευκτη δημοκρατία.
Πάμε να δούμε τώρα πως συνδέονται μεταξύ τους αυτές οι φαινομενικά άσχετες ημερομηνίες, και όσα διαδραματίστηκαν σε Ουάσιγκτον, Νέα Υόρκη, Σλοβενία, Ε.Ε. , ΝΑΤΟ, και φυσικά το Κόσσοβο το οποίο τους προσεχείς μήνες θα αποτελεί το κέντρο της παγκόσμιας επικαιρότητας με όσα φαίνεται αν έχουν προ-αποφασιστεί σε εκείνη την μυστική σύσκεψη της Ουάσιγκτον της 24ης Δεκεμβρίου του 2007 για τον 6μηνο ρόλο της Σλοβενίας ως προεδρεύουσας χώρας της Ε.Ε σε μείζονα θέματα εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης...
Παρασκευή 25 Ιανουαρίου η εφημερίδα «Dnevnik» της Λιουμπλιάνα αλλά και αργότερα η σερβική καθημερινή «Politika» δημοσίευσαν απόρρητο, διαβαθμισμένο έγγραφο το οποίο παρουσίαζε τα πρακτικά της μυστικής συνάντησης που είχαν στις 24 Δεκεμβρίου στην Ουάσινγκτον ο αμερικανός βοηθός υπουργού εξωτερικών Daniel Fried (πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στα Σκόπια), η Rosemary DiCarlo, αναπληρωτής βοηθός υπουργού εξωτερικών των ΗΠΑ, ανώτεροι και ανώτατοι κυβερνητικοί αρμόδιοι σε θέματα Ευρώπης και Ευρασίας, αξιωματούχοι της NSA, ειδικοί στα θέματα Ευρώπης, με εκπροσώπους του υπουργείου εξωτερικών της Σλοβενίας, με πρώτο τον διευθυντή του Υπουργείου Mitja Drobnic. Η αποκάλυψη συγκλονίζει την Σλοβενία αλλά σε ολόκληρο το κόσμο η είδηση δεν υπάρχει πουθενά στα διεθνή ΜΜΕ αντιθέτως κάνει το γύρο του κόσμου μέσω των Blogs και των εναλλακτικών site...Για πρώτη φορά το άκρως απόρρητο έγγραφο, και πριν το θέμα προσλάβει διαστάσεις με τη ευρύτερη δημοσιοποίηση του από την μεγάλης κυκλοφορίας Σλοβένικη εφημερίδα, στο εσωτερικό της χώρας, κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα βλέπει το φως της δημοσιότητας στο εναλλακτικό site Delo.si . Ώρες αργότερα αρχίζει να εμφανίζεται και σε άλλα site του διαδικτύου σε ολόκληρο τον κόσμο όπως το resne.com , byzantinesacredart , Americans For Serbia News , εν τω μεταξύ στη Σλοβενία επικρατεί ακόμα και σήμερα αναταραχή με συνεχείς παρεμβάσεις, δηλώσεις και αντιδηλώσεις ανώτερων αξιωματούχων ακόμα και αυτού του Σλοβένου Υπ. Εξ. Dimitrij Rupel .
Τρία άρθρα των I. Megina, M. Roglic και A. Gaube με τίτλους «Η Σλοβενία λαμβάνει μυστική λίστα αιτηματάτων για την Ευρωπαϊκή προεδρία από τις Ηνωμένες Πολιτείες», «Fried: Η Σλοβενία να αναγνωρίσει πρώτη το Κόσοβο» και «Υποστήριξη στον Αμπάς, πίεση στην Συρία και αποφασιστική δράση στον Καύκασο» στην σλοβένικη Dnevnik έφεραν -τουλάχιστον- τα πάνω-κάτω στο διπλωματικό σώμα της χώρας, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του υπουργείου των εξωτερικών. Την ίδια έντονη αντίδραση προκάλεσε και ένα ακόμα άρθρο της ίδιας εφημερίδας την επομένη της δημοσιοποίησης του εγγράφου (26/1/08) υπό τον τίτλο «Ο κύριος Ναι», γεγονός που οδήγησε το σλοβένικο ΥΠΕΞ να εκδώσει δεύτερη ανακοίνωση, απαντώντας στα βασικά σημεία των δημοσιευμάτων.
Το έγγραφο με επίσημο κωδικό VWA070767 αποκαλύπτει ότι το βασικό θέμα συνάντησης μεταξύ των ανώτερων αξιωματούχων από το σλοβένικο υπουργείο εξωτερικών, το State Department κα την NSA, είναι ο ρόλος της Σλοβενίας στην προεδρεία της ΕΕ αρχικώς στο θέμα της οργάνωσης της υποστήριξης της διεθνούς αναγνώρισης της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου και εν συνεχεία σε μια σειρά άλλα ζητήματα όπως αποκαλύπτεται από τα πρακτικά του απόρρητου εγγράφου. Το εν λόγω έγγραφο, αποκαλύπτει μια σειρά σημαντικά στοιχεία για την εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά και τις -όπως αποδείχτηκε από τα γεγονότα- σχεδιασμένες κινήσεις τους που αφορούν στο μελλοντικό status του Κοσόβου. Παράλληλα το έγγραφο δίνει τις προτεραιότητες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και «ενημερώνει» τους ομολόγους των αμερικανών αξιωματούχων «για το ποιες κινήσεις θα έπρεπε να γίνουν» στα θέματα που αποτελούν την πρώτη γραμμή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής (Μέση Ανατολή- Κεντρική Ασία).
Σύμφωνα με τα όσα αποκαλύπτει η εφημερίδα, ο Daniel Fried εισηγήθηκε στον Σλοβένο αξιωματούχο ποιες θα έπρεπε να είναι οι προτεραιότητες της προεδρίας της Σλοβενίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς επίσης και σε θέματα για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ευρασίας.
Στο θέμα του Κοσόβου, ο Daniel Fried ενθάρρυνε τον Mitja Drobnic την Σλοβενία, προεδρεύουσα χώρα την περίοδο αυτή στην ΕΕ ότι θα έπρεπε να βρίσκεται «ανάμεσα στις πρώτες χώρες της ΕΕ που θα αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου», χωρίς να «υπάρχει ανάγκη ανησυχίας» για τα υπόλοιπα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλωστε, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η εφημερίδα, ο αμερικανός αξιωματούχος εξέφρασε την άποψη ότι έξι χώρες της ΕΕ δεν θα αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου, αλλά στην περίπτωση που 15 από τα 27 μέλη της ΕΕ προχωρήσουν στην αναγνώριση, «θα είναι κάτι περισσότερο από αρκετό», προτείνοντας ταυτόχρονα η ΕΕ να αγνοήσει κάθε έκφραση δυσαρέσκειας από την Σερβία και την Ρωσία.
Ο Daniel Fried εξήγησε στην Σλοβένικη αντιπροσωπεία ότι η ρόλος της Σλοβενίας ως προεδρεύουσα χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μέγιστη σημασία, προσθέτοντας ότι στα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών να αποφύγουν δημόσιες δηλώσεις για το Status του Κοσόβου στις προσεχείς μέρες, ωστόσο θα είναι ανάμεσα στις πρώτες χώρες που θα αναγνωρίσουν επίσημα την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Τέλος ο αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στην συνάντηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι είναι μέγιστης σημασίας να πείσουν όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες να αναγνωρίσουν επίσημα την ανεξαρτησία του Κοσόβου τις πρώτες μέρες μετά την ανακήρυξη (της ανεξαρτησίας), και για αυτό τον λόγο οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν έντονα πολιτική πίεση στην Ιαπωνία, Τουρκία, και στα Αραβικά κράτη που έχουν ήδη επιδείξει πρόθεση να υποστηρίξουν το Κόσοβο χωρίς δισταγμό. Από την πλευρά της η Rosemary DiCarlo, αναπληρωτής βοηθός υπουργού εξωτερικών εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο παρείχε βοήθεια στους Αλβανούς, προτείνοντας η συνεδρίαση του κοινοβουλίου του Κοσόβου, κατά την διάρκεια της οποία θα κηρύξουν την ανεξαρτησίας του, ότι πρέπει να λάβει χώρα την μέρα Κυριακή, ώστε, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο έγγραφο «η Ρωσία να μην μπορεί να καλέσει έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών».
Επίσης, όπως αναφέρεται στο απόρρητο έγγραφο με την κωδική ονομασία VWA070767 , οι Ηνωμένες Πολιτείες βοηθούν τους Αλβανούς του Κοσόβου να σχεδιάσουν το καινούργιο σύνταγμα τους.
Η διαρροή του εσωτερικού εγγράφου προκάλεσε αρκετούς τριγμούς, αλλά και αμηχανία τόσο στο εσωτερικό του υπουργείου εξωτερικών της Σλοβενίας, όσο και σε κάποια ηγετικά κλιμάκια σε ευρωπαϊκούς κύκλους . Αξιωματούχοι της Ε.Ε. αφενός σπεύδουν να υποβαθμίσουν και να αποκρύψουν το γεγονός για ευνόητους λόγους και αφετέρου προσπαθούν να αποκρύψουν το γεγονός ακριβώς διότι πλήττει την αξιοπιστία της Ένωσης ειδικά σε μια τόσο ευαίσθητη περίοδο όπως είναι αυτή που διανύει η Ε.Ε. από το 2003 όπου σταδιακά υποβαθμίζεται ο διεθνής ρόλος της έναντι της δυναμικής των ΗΠΑ. Μοναδικό όπλο της το ευρώ το οποίο καλπάζει στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές.
Από τις δύο εμπλεκόμενες πλευρές, η αμερικανική πρεσβεία στην Λιουμπλιάνα αρνήθηκε να σχολιάσει την αυθεντικότητα του εγγράφου ενώ σιγή ιχθύς τηρεί και η Ουάσιγκτον.
Το ίδιο δεν συνέβη ωστόσο και με το υπουργείο εξωτερικών της Σλοβενίας. Διετάχθη έρευνα για να βρεθεί ο υπεύθυνος για την διαρροή του εγγράφου στην σλοβένικη εφημερίδα, και η πρώτη «απώλεια» ο Mitja Drobnic, διευθυντής του υπουργείου και κύριος πρωταγωνιστής στην συνάντηση της Ουάσιγκτον αλλά και συντάκτης του απόρρητου εγγράφου, ο οποίος υπέβαλε την παραίτηση του. Ο ίδιος ο υπουργός των εξωτερικών D. Rupel, ήταν αυτός που διέταξε άμεσα την έρευνα για την διαρροή του εγγράφου, χωρίς ωστόσο να αρνηθεί τόσο την ύπαρξή του, όσο και το περιεχόμενό του.
Στις δυο ανακοινώσεις που εξεδόθησαν από το Υπουργείο Εξωτερικών, η μεν πρώτη αφορούσε αποκλειστικά στην απάντηση στα άρθρα της «Dnevnik» της 25ης , κυρίως όμως της 26ης Ιανουαρίου, ενώ η δεύτερη αποτελούσε δήλωση -αρκετά μακροσκελή- των Σλοβένων διπλωματών. Στα έξι σημεία της απάντησης προς τα δημοσιεύματα, πέρα ότι επικρίνεται έντονα το γεγονός αποκλειστικά της διαρροής -ως πράξη παράνομη και αντιεπαγγελματική- από διπλωμάτες (χαρακτηριστικά αναφέρεται: «ούτε νομιμόφρονες πολίτες της Σλοβενίας, ούτε άνθρωποι που αξίζει να αποκαλούνται διπλωμάτες»), υπογραμμίζεται η ανεξαρτησία της πολιτικής της χώρας. Στην ανακοίνωση, κατηγορείται η εφημερίδα ότι προσπαθεί να αποδώσει μια εικόνα υποτέλειας ή έστω απλής δέσμευσης της εξωτερικής πολιτικής της Σλοβενίας στην πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, με γλώσσα ακαταλαβίστικη και σλόγκαν του τύπου "Mister Yes", παραπέμπουν σε ένα ψυχροπολεμικό κλίμα, που δεν ανταποκρίνεται στην σημερινή πραγματικότητα.
Τέλος, όπως συνεχίζει η ανακοίνωση, η εξωτερική πολιτική της χώρας βασίζεται στις αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί και μέρος της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής αλλά και της πολιτικής ασφαλείας (CFSP).
Για το υπουργείο εξωτερικών της Σλοβενίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμφισβήτητα αποτελούν μια φιλική χώρα, αλλά ταυτόχρονα είναι ο πιο στενός σύμμαχος της ΕΕ, ενώ επισημαίνεται ότι σε καθημερινή βάση (!) υπάρχει η ανταλλαγή θέσεων και ο συντονισμός για τα μεγάλα προβλήματα που απασχολούν τον πλανήτη.
Στο ίδιο πάνω-κάτω πλαίσιο κινήθηκε και η ανακοίνωση των Σλοβένων διπλωματών. Τετρακόσιοι ένας μέχρι στιγμής διπλωματικοί υπάλληλοι υπέγραψαν κείμενο, το οποίο πέρα από τις θέσεις τους για την όλη υπόθεση (διαρροή στα ΜΜΕ- χαρακτηρισμοί προς τους υπευθύνους κλπ), αναγνωρίζουν ότι η συγκεκριμένη διαρροή προκάλεσε βλάβη στην Σλοβενία ως χώρα, στην διπλωματία της και στην προεδρία της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ύστερα από τον σάλο που δημιουργήθηκε, το Υπουργείο Εξωτερικών στην επίσημη ιστοσελίδα του ανακοίνωσε ότι ο πολιτικός διευθυντής του υπουργείου Mitja Drobnic υπέβαλε την παραίτησή του,-την οποία και έκανε αποδεκτή ο ΥΠΕΞ Dimitrij Rupel-, και θα αντικατασταθεί από τον γενικό γραμματέα Matjaz Sinkovec, κατά την διάρκεια της 6μηνης προεδρίας στην ΕΕ. Οι αντιδράσεις ωστόσο του ΥΠΕΞ Dimitrij Rupel από την διαρροή του εγγράφου δεν περιορίστηκαν μόνο σε δηλώσεις του υπουργείου.
Ο ίδιος εμφανίστηκε στην σλοβένικη τηλεόραση, και ως απάντηση στις επικρίσεις που δέχτηκε ότι η χώρα του εν ολίγοις ότι λειτουργεί υπό τις διαταγές των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστήριξε ότι «η χώρα του δεν συμπεριφέρεται με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, ακολουθώντας τις "συμβουλές" των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Σλοβενία δρα σύμφωνα με τις αρχές και τις διαδικασίες...», αρνούμενος ότι η εξωτερική πολιτική της Σλοβενίας βρίσκεται υπό την επιρροή των ΗΠΑ. Αναφορικά για τις σχέσεις της χώρας του με την υπερδύναμη, ύστερα από το συμβάν, ο Dimitrij Rupel ανέφερε ότι αν και η όλη υπόθεση προκάλεσε ένταση και ανησυχία, εντούτοις τελικά η διαρροή του εγγράφου δεν φαίνεται προς το παρόν να έχει επηρεάσει τελικά τις σχέσεις Σλοβενίας-Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο μεταξύ, σε πολύ πιο περιορισμένης έκτασης δηλώσεις κινήθηκε ο πρωθυπουργός της χώρας Janez Jansa, ο οποίος -όπως είναι το φυσιολογικό και το αναμενόμενο- αρνήθηκε ότι κάποιος προσπαθεί να πει στην Σλοβενία πώς να ασκεί την προεδρία στην ΕΕ. Η ανακοίνωση της παραίτησης του πολιτικού διευθυντή του σλοβένικου υπουργείου των εξωτερικών Mitja Drobnic, έγινε και θέμα ερώτησης στην ενημέρωση των δημοσιογράφων στο State Department στις 29 Ιανουαρίου. Ζητήθηκε από τον αναπληρωτή εκπρόσωπο τύπου Tom Casey να σχολιάσει την ανακοίνωση του Dimitrij Rupel (Σλοβένος ΥΠΕΞ) αναφορικά με την παραίτηση του πολιτικού διευθυντή του, ύστερα από, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, από την συνάντηση που είχε με τον Daniel Fried, ο οποίος υποτίθεται του είπε ποιες θα έπρεπε να είναι οι προτεραιότητες της Σλοβενίας στην προεδρία της ΕΕ. Ο Tom Casey περιορίστηκε σε μια μικρή γενική απάντηση, δηλώνοντας ότι η παραίτηση ενός αξιωματούχου αποτελεί εσωτερικό ζήτημα της όποιας κυβέρνησης, οπότε και παρέπεμψε στους Σλοβένους. Για την ουσία ωστόσο της συνάντησης, ο αναπληρωτής εκπρόσωπος είπε ότι δεν αποτελεί θέμα.
Οι επιπτώσεις...
Αν δεν είχαν επακολουθήσει όλα όσα αναφέρονται στον άκρως απόρρητο έγγραφο πιθανά να μην είχε καμία αξία και θα είχε παραμείνει άνευ αξίας και σημασίας για το σήμερα η αποκάλυψη του εγγράφου, μέχρι που κάποιος ιστορικός (του μέλλοντος μας) να το ανακάλυπτε για να το αξιολογήσει και να το καταχωρίσει στις σελίδες της ιστορίας. Όμως τα όσα ακολούθησαν (και τα όσα θα επακολουθήσουν) την μυστική σύσκεψη και εν συνεχεία την σύνταξη του απόρρητου εγγράφου στα Βαλκάνια, την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ουάσιγκτον και στην παγκόσμια πολιτική με κεντρικό πρωταγωνιστή και διαχειριστή των κατά τόπους κρίσεων {Βαλκάνια, Μ. Ανατολή, Παλαιστινιακό, Κούρδοι και Τουρκία, Ιράκ, Συρία, Ιράν, Ρωσία} επιβεβαιώνουν εκείνους που σχεδιάζουν και χαράσσουν σύνορα και νέους χάρτες... Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ειδικά για την Ελλάδα ακριβώς γιατί είτε το θέλει είτε όχι ιστορικά βρίσκεται το επίκεντρο των (επερχόμενων) εξελίξεων όσο και αν κάποιοι σπεύσουν να διαψεύσουν, ή έστω να καθησυχάσουν... Τα όσα αποκαλύπτονται σήμερα δεν είναι άσχετα με όσα αφορούν στο ζήτημα των Σκοπίων -- και των πιέσεων που ασκούνται και θα ασκηθούν εν όψει της Συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον προσεχή Απρίλιο -- ακριβώς διότι πιθανά μια αποσταθεροποίηση των γειτόνων εγκυμονεί κινδύνους όχι μόνο για τα κύματα μεταναστών αλλά κυρίως για τη φωτιά που κινδυνεύει να ανάψει στην πόρτα μας... Η αγωνία και ο προβληματισμός που εξέφρασε ο Μ. Νίμιτς στις δηλώσεις του δεν είναι τυχαίος... Και ξέρει και γνωρίζει... Τι έρχεται... Οι πιέσεις προς την Ελλάδα των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ φαίνονται και προδιαγράφονται όχι μόνο από όσα δήλωσαν οι κ. Bush και της κ. Rice μετά τη συνάντηση τους με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ κ. Jaap de Hoop Scheffer αλλά και από τα όσα αναμένεται να πει τετ α τετ στους κ. Καραμανλή, Μπακογιάννη και Μεϊμαράκη την προσεχή Τρίτη κ. Scheffer.
Αναμφίβολα οι εξελίξεις στο εσωτερικό των Σκοπίων αλλά του Κοσόβου είναι ο παράγοντας που θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις στη διεθνή σκακιέρα.
Σε ανάλυση τους με τίτλο «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και το Κόσοβο. Το άλογο του Καλιγούλα» οι A. Grubacic και Ζ. Vodovnik, αναλυτές στο Balkan Z Magazine με αφορμή το διπλωματικό σκάνδαλο, όπως το χαρακτηρίζουν και την διαρροή του σλοβένικου εγγράφου, κάνουν λόγο για τον ρόλο της «Νέας Ευρώπης στο αμερικανικό αυτοκρατορικό σχέδιο», την εμφανή επέμβαση των αμερικανών στα θέματα της ΕΕ, αλλά και την πολιτική του ανθρωπιστικού ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ. Πέρα από τα σχόλια τους για την εικόνα που σκιαγραφείται για την Σλοβενία ύστερα από την δημοσιοποίηση του περιεχομένου της συνάντησης των Σλοβένων και αμερικανών αξιωματούχων, οι δυο κάνουν λόγο για μια περίεργη συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών που υποστηρίζουν την Νέα Ευρώπη, και την παλιά Ευρώπη, με αφορμή την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, την νομιμοποίηση της αλβανικής ηγεσίας της περιοχής και τέλος την νομιμοποίηση του νέου «σχήματος» δίκην αποικιακού νόμου, που οι δυο αναλυτές αποκαλούν «Θατσισμό» {από το όνομα του πρώην στρατιωτικού ηγέτη του UCK και νυν πρωθυπουργού του Κοσόβου} (σ.σ. Ο όρος περί Νέας Ευρώπης περιλαμβάνει τα κράτη της ΕΕ που ανήκαν στο παλιό ανατολικό μπλοκ σύμφωνα με τον όρο που έδωσε ο αμερικανός υπουργός άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ το 2003).
Για την έννοια του «Θατσισμού», οι A. Grubacic και Ζ. Vodovnik, αφήνουν να εννοηθεί ότι αποτελεί ουσιαστικά ένα θεωρητικό μοντέλο, ή μια μεταφορά στην πράξη, σύμφωνα με την οποία ο τοπικός ηγέτης αποτελεί τον κυματοθραύστη κάθε προσπάθειας εναντίωσης στο αποικιακό πρότυπο που τείνει να επιβληθεί στην περιοχή ειδικά για τα κράτη που ανήκαν στο σύμφωνο Βαρσοβίας της πρώην Ανατολικής Ευρώπης. Κράτη που σήμερα όπως περίτρανα αποδεικνύεται και από την αποκάλυψη του εγγράφου λειτουργούν ξεκάθαρα με εντολές της Ουάσιγκτον! Και κάτι που μας αφορά και αξίζει ιδιαίτερης επισήμανσης είναι ότι δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός, και συνδέεται με τον νέο αποικιακό χαρακτήρα που έχουν τα νέα κράτη που σχηματίζονται στην περιοχή πως σχεδόν το σύνολο των υπουργών των Σκοπίων έχουν σπουδάσει και γαλουχηθεί στα Αμερικάνικα πανεπιστήμια.
Για το Κόσοβο, ο Χασίμ Θάτσι, ένας άνθρωπος με πολύ πλούσιο παρελθόν, ενσαρκώνει το μέχρι πρότινος θεωρητικό πρότυπο των αναλυτών. Άλλωστε η ιστορία της σχέσεις του με τους Αμερικανούς πηγαίνει αρκετά χρόνια πίσω. Όπως αναφέρουν οι A. Grubacic και Ζ. Vodovnik, ο πρώην ειδικός απεσταλμένος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στο Κόσοβο Sergio Vieira de Mell συχνά έλεγε: «Η Madeleine Albright είναι ερωτευμένη με τον Θάτσι. Ο Jamie Rubin (σ.σ. πρώην βοηθός του προέδρου Κλίντον) είναι ο καλύτερός του φίλος. Ο Θάτσι έφτασε ως εδώ με την εντύπωση ότι έχει όλο το βάρος της αμερικανικής κυβέρνησης πίσω του. Θεωρεί ότι έχει κερδίσει το δικαίωμα να κυβερνά». Συνεχίζοντας, οι δυο αναλυτές επισημαίνουν ότι «τα προηγούμενα χρόνια, ο "θατσισμός" ήταν κάπως τροποποιημένος, ώστε να απαντά σε μια διαφορετική πραγματικότητα, αλλά μόνο στο επιφανειακό επίπεδο της ρητορικής -με λίγο ή πολύ έχοντας απόσταση από τις ιδέες του μεγάλου Κοσόβου ή/και Αλβανίας-, όταν σε πρακτικό επίπεδο έμενε λίγο πολύ ο ίδιος με την συνήθη ανάμιξη δολοφονιών, απαγωγών και βίαιων προσπαθειών να καταρρίψουν τους πολιτικούς αντιπάλους».
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι πρώτες χώρες που αναγνώρισαν είναι οι ΗΠΑ, η Αυστρία και η Τουρκία...
Έχει σημασία το γεγονός ότι η αποκάλυψη της διαρροής του σημαντικού εγγράφου παρουσιάστηκε στην Τουρκία και αναλύθηκε μόνο από την φιλοκυβερνητική ZAMAN η οποία πρόσκεινται απευθείας στον ίδιο του Ρ. Ταγίπ Ερντογάν ακριβώς διότι δείχνει την διαδρομή της πληροφόρησης αλλά και όσα υπαγορεύει αυτή η διαδρομή η οποία δείχνει σαφώς τις μυστικές επαφές Άγκυρας - Ουάσιγκτον.
Στην τουρκική φιλοκυβερνητική εφημερίδα Zaman, ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στην Βοσνία Ερζεγοβίνη H. Somun, την 1η Φεβρουαρίου κάνοντας μια γενική θεώρηση της κατάστασης στα Βαλκάνια πριν από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, αναφέρθηκε και στο θέμα της διαρροής του σλοβένικου εγγράφου, επισημαίνοντας μάλιστα ότι στην συνεδρίαση των υπουργών εξωτερικών της ΕΕ στις 28 Ιανουαρίου, οι Σλοβένοι εμφανώς σε δύσκολη θέση ζήτησαν από τους ομολόγους τους να μην συζητηθεί το θέμα του Κοσόβου. Ο τούρκος διπλωμάτης κρίνει από την ήδη δημιουργηθείσα κατάσταση, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πίεζαν για την ανεξαρτησία του Κοσόβου -όπως άλλωστε και το έκαναν-, παρά τις όποιες προειδοποιήσεις από αμερικανούς και νατοϊκούς πρώην αξιωματούχους, καθώς και από τα Ηνωμένα Έθνη. Ο τούρκος διπλωμάτης μιλά για μια συγκεκριμένη αμερικανική λογική, η οποία εφαρμόζεται, χωρίς να λαμβάνει υπόψη της τις όποιες πιθανές συνέπειες.
Επικουρικά αξίζουν μεγάλης προσοχής και άλλες αναλύσεις που έχουν το φως της δημοσιότητας είτε σε εναλλακτικά site και blog είτε σε περιορισμένης μορφής άρθρα στο διεθνή τύπου. Σταχυολογήσαμε μερικά που δείχνουν το βάθος των σχεδιασμών της Ουάσιγκτον αλλά και το πως αντιλαμβάνονται ανεξάρτητοι αναλυτές το παιχνίδια στη διεθνή σκακιέρα.
Ο Zoran Stijovic, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Σερβίας, στο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο "Kosovo-Metohija-My testimony" δίνει τη σύνδεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών με όλες τις δραστηριότητες των αλβανών εξτρεμιστών του KLA του Κοσόβου εναντίον της Σερβίας, πριν και κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ στην Γιουγκοσλαβία το 1999, ενώ ο Ibrahim Rugova αποτέλεσε πολιτική απόφαση της CIA. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, το State Department γνώριζε πλήρως τι ακριβώς έκανε η CIA και ο KLA στην περιοχή του Κοσόβου, δίνοντας αποσπάσματα από αναφορές της αμερικανικής αντιπροσωπείας στην περιοχή, οι οποίες μιλούσαν για έναν κλίμα τρομοκρατίας εκ μέρους του KLA, προκειμένου να επιστρατεύσει κόσμο. Τέλος για τον πρωθυπουργό Χ. Θάτσι, ο Zoran Stijovic αναφέρει ότι χρησιμοποιήθηκε για να εντείνει την κατάσταση, προσελκύοντας την «προσοχή»του ΝΑΤΟ, γεγονός που θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες έναν πιο αποφασιστικό ρόλο.
Ένα άλλο άρθρο της ρωσικής καθημερινής εφημερίδας Rosiyskaka Gazeta αποκαλύπτει ότι η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση εκτός συνόρων μετά το Βιετνάμ, είναι το Camp Bondsteel (όπως αναφέρει η Sara Flounders το συμβόλαιο για την κατασκευή του πήρε η Halliburton) στα ανατολικά του Κοσόβου, όπου διενεργούνται μυστικές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα η αμερικανική βάση, είναι ανοιχτή στην πρόσληψη κατοίκων της περιοχής, πολλές φορές παρέχοντας την «πολυπόθητη» πράσινη κάρτα ως αντάλλαγμα για την σιωπή τους αναφορικά με τα όσα γίνονται στην περιοχή. Ως φήμες αναφέρονται στο εν λόγω δημοσίευμα ισχυρισμοί που θέλουν η βάση αυτή να λειτουργεί ως χώρος παραγωγής πυρομαχικών, καταλήγοντας ωστόσο με σιγουριά ότι οι Αμερικανοί δεν θα αφήσουν το Κόσοβο.
Ή Sara Flounders μια εκ των ιδρυτών του International Action Center και συγγραφέας των βιβλίων «Η κρυφή ατζέντα του ΝΑΤΟ» και «Το ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια» σε άρθρο της με τίτλο «"ανεξαρτησία" του Κοσόβου. Η νέα αποικία της Ουάσιγκτον στα Βαλκάνια» επισημαίνει τρία βασικά στοιχεία, απαραίτητα για την κατανόηση του θέματος. Η συγγραφέας του άρθρου μιλάει για την διακυβέρνηση της περιοχής, διορισμένης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση (βασικά από τους τρεις ισχυρούς παίκτες, την Γαλλία, Αγγλία και Γερμανία) και το ΝΑΤΟ (η οποία και θα έχει έλεγχο τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική), δίνοντας ωστόσο ιδιαίτερη έμφαση «στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό που έχει εγκαταστήσει μια εξαρτώμενη αποικία στο εσωτερικό των Βαλκανίων». Το δεύτερο σημείο της ανάλυσή της εξηγεί ότι η κίνηση της αμερικανικής πρωτεύουσας να είναι από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν την ανεξαρτησία του Κοσόβου επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά ότι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός καταστρατηγεί κάθε συνθήκη ή διεθνή συμφωνία, ακόμα και αν αυτή είχε επιβληθεί με τη βία. Εξηγώντας ότι το ψήφισμα 1244 του 1999 των Ηνωμένων Εθνών παραβιάστηκε με την αναγνώριση του Κοσόβου, μια διεθνής συμφωνία, η οποία προέκυψε ύστερα από μια μακρά περίοδο διαβουλεύσεων και μετά από τους βομβαρδισμούς και τον εξαναγκασμό των ηγετών της πρώην Γιουγκοσλαβίας να συμφωνήσουν στην υπογραφή του. Τέλος, το τρίτο σημείο που αναφέρει η Sara Flounders εστιάζει στο αποτέλεσμα της αμερικανικής αυτής επεκτατικής διάθεσης, αλλά και την πολύχρονης νατοϊκής παρουσίας στους κατοίκους της περιοχής του Κοσόβου. Μια περιοχή, όπου το ποσοστό της ανεργίας αγγίζει το 60%, ενώ αποτελεί ταυτόχρονα έχει μετατραπεί σε κέντρο διεθνούς εμπορίου ναρκωτικών και διακίνησης λευκής σαρκός. Αναφορικά με την επιβολή της αποικιακής διοίκησης, η Sara Flounders πηγαίνει πίσω στο 2005, όταν ο τότε γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Κόφι Αννάν διόρισε τον Marti Ahtisaari, ως τον ειδικό διαμεσολαβητή για την διευθέτηση του θέματος. Μια ακόμα σοβαρή επισήμανση που αξίζει της προσοχής του κάθε αναλυτή. Ο Φιλανδός απεσταλμένος του ΟΗΕ είναι και επίτιμος πρόεδρος στο International Crisis Croup (ICG), έναν οργανισμό, χρηματοδοτούμενο από τον γνωστό Τζορτζ Σόρο που προωθεί την διεύρυνση του ΝΑΤΟ, παράλληλα με το άνοιγμα των αγορών για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο συμβούλιο επίσης του ICG υπάρχουν άλλα δυο πρόσωπα που συνδέονται με τους βομβαρδισμούς στην Σερβία. Ο στρατηγός Wesley Clark και ο Zbigniew Brzezinski.
Τον Απρίλιο του 2007 ο ειδικός διαμεσολαβητής κατέθεσε την πρόστασή του για την επίλυση του status του Κοσόβου στον νέο Γενικό Γραμματέα Μπαν Κι Μουν (http://www.unosek.org/unosek/en/statusproposal.html), το οποίο προβλέπει έναν εκπρόσωπο, διορισμένο από τους ευρωπαίους και αμερικανούς αξιωματούχους, ο οποίος θα έχει τον πλήρη και τελικό έλεγχο αναφορικά με την φορολογία, τα οικονομικά, τον τραπεζικό τομέα και τα τελωνεία. Την ΕΕ από την πλευρά της να έχει την ευθύνη για την αντιπροσωπεία ευρωπαϊκής ασφαλείας και αμυντικής πολιτικής (ESDP) και το ΝΑΤΟ αντίστοιχα υπεύθυνο για την διεθνή στρατιωτική παρουσία. Τα δυο σώματα, αυτό της ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα έχουν τον έλεγχο της εξωτερικής πολιτικής, της ασφάλειας, της δικαιοσύνης των δικαστηρίων και των φυλακών. Αποτελούν τους εγγυητές, έχοντας άμεση πρόσβαση και έλεγχο σε κάθε δραστηριότητα, διαδικασία ή έγγραφο στο Κόσοβο. Για την συγγραφέα, η αναγνώριση του Κοσόβου αποτελεί το τελευταίο βήμα του αμερικανικού πολέμου για την επανάκτηση της περιοχής.
ΑΝΑΛΥΣΗ
Από τα πράγματα εκείνο που προκύπτει σαφώς είναι πως ο νέος στόχος των ΗΠΑ είναι η step by step αποδυνάμωση της Ε.Ε. , η δημιουργία δυο ζωνών εντός της Ε.Ε. με την παράλληλη δημιουργία μια βαλκανικής ζώνης απόλυτα ελεγχόμενης από τις ΗΠΑ γι αυτό και σπεύδει να ενισχύσει κάθε ενέργεια που αλλάζει το status quo της περιοχής με ζώνες που θα ελέγχονται απόλυτα από τις ΗΠΑ διασπώντας έτσι την καρδιά της Ε.Ε. -που ιστορικά είναι τα Βαλκάνια και η μοιραία ιστορία που κουβαλά κάθε έθνος στη χερσόνησο του Αίμου- και φυσικά η αλλαγή συνόρων...
Το γεγονός ότι τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ -στο σύνολο τους πλήρως ελεγχόμενα από κρατικές κυβερνήσεις και οικονομικό- πολιτικά συμφέροντα εξηγεί γιατί μια τόσο σοβαρή αποκάλυψη δεν πήρε έκταση σε διεθνές επίπεδο. δεν χρειάζεται ούτε πολύ μυαλό ούτε βαθυστόχαστες αναλύσεις. Ζούμε στον κόσμο της πληροφορίας είναι αδιανόητο να έχουμε εμείς ένα μικρό-σε παγκόσμια κλίμακα- ηλεκτρονικό ΜΜΕ, το έγγραφο φωτιά λίγες μέρες αφού διέρρευσε και να μην έχει γίνει λόγος σε κανένα μεγάλο διεθνές ΜΜΕ! Και φυσικά οι λόγοι μη δημοσιοποίησης του άμεσα είναι ευνόητοι αφού χρειάζεται μια ολόκληρη διαδικασία (διασταύρωση) και κυρίως αναμονή και παρακολούθηση εκ του σύνεγγυς των γεγονότων που επακολούθησαν την επιβεβαίωση του εγγράφου και των αποφάσεων σε διεθνές επίπεδο. Αντιθέτως έγιναν και γίνονται προσπάθειες να αποσιωπηθεί ή να υποβαθμισθεί το γεγονός και η αποκάλυψη, παρόλο που μια ολόκληρη χώρα σείεται ακόμα με εσωτερικούς κραδασμούς... Η πληροφορία όμως και το γεγονός έκανε το γύρω των λεγόμενων εναλλακτικών site και των blog μιας και τελευταία γίνεται λόγος στην Ελλάδα για το ρόλο των Blogs. Ναι η είδηση μας «ήρθε» από συνεργαζόμενα με το Greek American News Agency εναλλακτικά Blog και site με τα οποία διατηρούμε επαφή και επικοινωνία. Δική μας δουλειά -για την ακρίβεια της συναδέλφου Δέσποινας Συριοπούλου- ήταν ο έλεγχος. Η διασταύρωση κάθε στοιχείου και κυρίως ο έλεγχος της γνησιότητας του εγγράφου την οποία δεν αρνήθηκε καμία από τις δυο εμπλεκόμενες πλευρές... Αμέσως άρχισε ένας μαραθώνιος ανταλλαγής πληροφοριών και email για την διασταύρωση της είδησης και της γνησιότητας του απόρρητου εγγράφου.
Φέροντας στο φως της δημοσιότητας ένα τόσο σημαντικό έγγραφο δίνεται μια άλλη διάσταση στο ρόλο των ΗΠΑ στα διαδραματιζόμενα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά και τα όσα επακολούθησαν και η (επίσημη) σιωπή των εντεταλμένων οργάνων της Ε.Ε. δείχνουν αν μη τι άλλο αρχικά την αμηχανία αλλά και τον πανικό για το ρόλο των ΗΠΑ στους κόλπους της Ε.Ε. η οποία φαίνεται εδώ και μια 5ετια να αντιμετωπίζει πρόβλημα. Η Αμερική δεν ξεχνά το ρόλο και τις αντιδράσεις της Ε.Ε. (Γαλλίας-Γερμανία) στο πόλεμο του Ιράκ. Ξεκίνησε ένα πόλεμο εγκαθιστώντας το δίκιο του Ισχυρού. Της Αυτοκρατορίας. Καταργήθηκαν έτσι στην πράξη τα Ηνωμένα Έθνη, και άλλοι διεθνείς οργανισμοί που άβουλοι και αδύναμοι να παρέμβουν ακολουθούσαν τον μεγάλο αυτοκράτορα στον καλπασμό της τρελής κούρσας πάνω σε ένα αφηνιασμένο άλογο... «Το άλογο του Καλιγούλα» όπως ορθώς παρομοιάζουν οι δυο αναλυτές που παρουσιάσαμε.
Ποιος μπορεί να ξεχάσει το σκηνικό της αναγγελίας του πολέμου στο Ιράκ του πλανητάρχη να περπατά αργά και σταθερά το βαθύ κόκκινο διάδρομο του Λευκού Οίκου για να αναγγείλει στην ανθρωπότητα την απόφαση του να επιβάλει το δίκιο του ισχυρού και την μεγάλη σφαγή με την μητέρα όλων των μαχών όπως υπερφίαλα αποκαλούσαν οι στρατηγοί της Ουάσιγκτον τον πόλεμο στο Ιράκ, με την γνωστή πρόφαση της καταστροφής των όπλων που τελικά χρόνια τώρα τα ψάχνουν και ακόμα να τα βρουν αλλά στο μεταξύ έχουν χάσει τη ζωή του χιλιάδες αθώοι και ταυτόχρονα στο νέο διαμελισμένο Ιράκ οι εταιρίες του αντιπροέδρου Ν. Τσένεϊ και του Αμερικανού Προέδρου να κάνουν χρυσές δουλειές... Ο χάρτης της Νέας Μέσης Ανατολής ήδη σχηματίζεται μέρα τη μέρα...
Όλα αυτά δεν είναι άσχετα μεταξύ τους. Είναι κομμάτια ενός παζλ που σχηματίζεται κομμάτι -κομμάτι σε ολόκληρο τον πλανήτη. Σαν ένα αόρατο χέρι να τοποθετεί αργά και σταθερά ώσπου σε μια δεκαετία από σήμερα θα έχουμε την πρώτη μορφή του νέου κόσμου που έρχεται. Ενός αβέβαιου κόσμου στον οποίο θα πρέπει να ζήσουν τα παιδιά μας.
Ένα άκρως απόρρητο (top-secret) έγγραφο το οποίο συντάχθηκε στην Ουάσιγκτον με αποστολέα το υπουργείο εξωτερικών της Σλοβενίας... Χώρας προεδρεύουσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα όσα σήμερα αποκαλύπτονται δείχνουν με σαφήνεια τα όσα έρχονται και κυρίως όσα έχουν προαποφασιστεί για το μαλακό υπογάστριο της Χερσονήσου του Αίμου, των Βαλκανίων. Την καρδιά της Ευρωπαϊκής ένωσης. Οι ραγδαίες εξελίξεις από το 1988 στην πρώην ανατολική Ευρώπη, η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, και των τειχών του ψυχρού πολέμου, που χώρισε την ανθρωπότητα για περισσότερα από 50 χρόνια μετά την συμφωνία της Γιάλτας, άλλαξαν άρδην τα σχέδια της μόνης υπερδύναμης. Από τη δεκαετία του 1970 όταν ο ψυχρός πόλεμος ήταν ακόμα σε πλήρη εξέλιξη και τα μέτωπα στον πλανήτη διάσπαρτα με πιο γνωστά το πόλεμο του Βιετνάμ και τον υπερδεκαετή πόλεμο στον Αφγανιστάν, τα αμερικανικά think tank σχεδίαζαν την επόμενη μέρα της πτώσης του υπαρκτού Σοσιαλισμού.
Σήμερα η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά στα εν εξελίξει διλήμματα που έθετε ο Σ. Χάντικτον περί σύγκρουσης πολιτισμών και θρησκειών ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 για τον επιβεβαιώσει λίγα χρόνια αργότερα ο πλανητάρχης G. Bush μιλώντας για τον «άξονα του καλού και του κακού». Οι ρόλοι άλλαξαν. Τώρα οι κακοί είναι το Ισλάμ το οποίο οι Αμερικανοί ενίσχυαν με κάθε τρόπο σε όλα τα σημεία του κόσμου με αποκορύφωμα τον πόλεμο στο Αφγανιστάν στέλνοντας όπλα, βαρύ οπλισμό, και το Κοράνιο αυτά τη δεκαετία του ‘70 και του ‘80. Σήμερα τα πράγματα άλλαξαν. Το Ισλάμ είναι ο άξονας του κακού. Όχι όμως σε όλες τις περιπτώσεις. Ειδικά όταν μιλάμε για την Χριστιανική Ευρώπη και τα Ορθόδοξα Βαλκάνια. Ο μεγάλος κίνδυνος είναι και πάλι η Ορθόδοξη Ρωσία. Η Ρωσία του Μεγάλου Πούτιν. Για τα Βαλκάνια το Ισλάμ χρησιμοποιείται ως διασπαστικός και αποσταθεροποιητικός παράγων {Βλ. Κόσσοβο-Σκόπια-Αλβανία} με το αφελές πολυχρησιμοποιημένο πρόσχημα της υποστήριξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Αλβανοφώνων και κάθε άλλης μουσουλμανικής μειονότητας.
Έτσι προέκυψε και το Κόσσοβο μετά την απόπειρα διάλυσης της Ορθόδοξης Σερβίας και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ το 1992. Έτσι με κάθε τρόπο ενισχύονται οι μεγαλοϊδεατισμοί περί μεγάλης Αλβανίας με αλυτρωτικές διαθέσεις προς διάφορες κατευθύνσεις που αποβλέπουν σε σταδιακό διαμελισμό της περιοχής. Σήμερα το Κόσσοβο. Αύριο τα Σκόπια. Μετά, η Μακεδονία του Πυρίν, ήδη στους κόλπους της Βουλγαρίας εδώ και δεκαετίες υπάρχει αυτή η αλυτρωτική ιδέα και χωρίς το επίσημο κράτος να λαμβάνει θέση και αυτό κάτι λέει... Χρόνια τώρα κυκλοφορεί η ιδέα του έθνους των Μακεδόνων που φτάνει στην δημιουργία του κράτους των Μακεδόνων με έξοδο προς το λιμάνι της Θεσσαλονίκης! Δηλαδή διάσπαση του Ορθόδοξου πυρήνα των Βαλκανίων. Ελλάδα. Σερβίας. Βουλγαρίας. Κοντολογίς. Την εγκαθίδρυση δηλαδή στην καρδιά των Βαλκανίων και της Ευρώπης μιας νέας Μέσης Ανατολής με ότι αυτή συνεπάγεται. Τι συνεπάγεται; Διάσπαση. Αλλαγή συνόρων. Νέα κράτη. Νέοι χάρτες. Αίμα. Πόνο. Ανταλλαγή πληθυσμών. Νέες συνθήκες μετά από αιμοσταγείς διαδικασίες. Παρόμοιο σκηνικό με εκείνο των απαρχών του 20ου αιώνα όταν κάθε χρόνια από το 1912 μέχρι το 1944 άλλαζαν όλα για να φτάσουμε στο μοίρασμα της πίτας. Τότε ήταν η πολιτική εξουσία και η δύναμη της επιρροής. Σήμερα είναι τα οικονομικο-πολιτικά συμφέροντα. Το πετρέλαιο. Οι φυσικές πηγές ενέργειας. Το αέριο. Ήδη το παιχνίδι σε αυτό το τομέα είναι σκληρό και οι επόμενοι πόλεμοι που έρχονται τα επόμενα χρόνια θα είναι για το νερό. Για τον έλεγχο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για τον έλεγχο της ανταρκτικής και την εκμετάλλευση των πάγων και ό,τι αυτοί κρύβουν στο βυθό τους. Και όλα αυτά σε ένα γεωπολιτικό πεδίο γεμάτο αστάθεια και αβεβαιότητα.
Η Ελλάδα, η Ε.Ε. και η Μεσόγειος
Η Ελλάδα σε αυτό το νέο πεδίο που διαμορφώνεται ισορροπεί επικίνδυνα με τον Πρωθυπουργό να κοιτά προς την Ρωσία του Μεγάλου Πούτιν και την Υπουργό εξ. Ν. Μπακογιάννη να κοιτά πάντα προς τις ΗΠΑ {κυρίως αποζητώντας την υποστήριξη της Ουάσιγκτον στο προσεχές μέλλον και όταν τεθεί θέμα ηγεσίας στη ΝΔ και λιγότερο ως συντεταγμένη σχεδιασμένη πολιτική} και έτσι (η Ελλάδα) εξασφαλίζει προς το παρόν ισορροπίες στο διεθνές σκηνικό χωρίς όμως αποτελέσματα στα επί της ουσίας θέματα που την απασχολούν... έχοντας ανοιχτά μέτωπα στη διπλωματία και μαραθώνιους στην επίλυση των όποιων ΕλληνοΤουρκικών διαφορών είτε αφορούν στο status του Αιγαίου, τις γκρίζες ή όχι ζώνες των Ιμίων, και στο βάθος την ανεξαρτησία -κατά το προηγούμενο του Κοσόβου- της Θράκης. Όσο και αν μας φοβίζει σε λίγα χρόνια δεν θα μιλάμε πια για το Σκοπιανό και την Μακεδονία αλλά για τα -ανθρώπινα- δικαιώματα των Μουσουλμάνων της περιοχής... Δεν είναι τυχαίες οι αναφορές κάθε χρονιά στην περιβόητη έκθεση του State Department, ούτε του διεθνούς παρατηρητηρίου του Ελσίνκι {λέγε με Π. Δημητρά}. Στο θέμα των Σκοπίων και οι αλυτρωτικές διαθέσεις των Σκοπίων που εκ των πραγμάτων θα φύγουν από τα site και τα Blog και θα έρθουν ως επίσημα αιτήματα και διεκδικήσεις. Αλλά και όλα εκείνα που φαίνεται να έρχονται και να αναφύονται ολοταχώς όσο και αν αρνούμαστε να τα δούμε. Ποια είναι αυτά; Ο μεγαλοϊδεατισμός των Αλβανών και η μεγάλη Αλβανία. Η Βουλγαρία και όσα συντελούνται προς το παρόν μόνο στα site των εθνικιστών. Και μέσα σε όλα αυτά η καθημερινή διπλωματική μάχη για επιρροή και παρουσία στα διεθνή φόρα, τους οργανισμούς. Τον ΟΗΕ, τη ΔΑΣΕ, το ΝΑΤΟ και προ πάντων την Ε.Ε. Η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες που ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε την πρόνοια να βάλει στρέφοντας τη χώρα και «δένοντας» για τα καλά στο άρμα της σίγουρης Δύσης. Τραγική ειρωνεία; Ο Εθνάρχης Κ. Καραμανλής «έδεσε» την μεταπολεμική Ελλάδα του 1950 του εμφυλίου και της μεταπολίτευσης του 1974 στην Δύση και την Αμερική. Ο νεότερος Κ. Καραμανλής (φλέβα και αίμα του Εθνάρχη) τρέχει να δέσει την Νέα Ελλάδα στο άρμα της Πάλαι ποτέ (κόκκινης) Ρωσίας και του Νέου Τσάρου της ανερχόμενης Ρωσίας...
Οι καιροί και οι ρόλοι αλλάζουν αλλά η ιστορία επαναλαμβάνεται εδώ και αιώνες.... τα πρόσωπα αλλάζουν και έτσι αναδεικνύονται οι ηγέτες του κόσμου για να περάσουν στην μεγάλη ή την μικρή αθανασία...
Το ρολόι της ιστορίας των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα είναι ακόμα στην αρχή. Οι εξελίξεις και οι μεγάλες αλλαγές είναι ακόμα στην αρχή... Μοιάζει με προφητεία αλλά κάποτε η σημερινή υπερδύναμη θα αναζητά την παλιά χαμένη αίγλη της πάλαι ποτέ ισχυρής αυτοκρατορίας της PAX Americana. Στη θέση της θα υπάρχει μια άλλη νέα αυτοκρατορία. Το ερώτημα είναι αν θα είναι το ίδιο επικίνδυνη ή ακόμα πιο εφιαλτική στις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς της. Μακρινό όνειρο ή εφιάλτης; Θα δείξει...
Το αδιαμφισβήτητο γεγονός ύστερα και από αυτή την αποκάλυψη είναι ένα: Στις μέρες μας βλέπουμε να αναβιώνει ένας άλλος ψυχρός πόλεμος μεταξύ Αμερικής και Ρωσίας. Είτε αφορά στον έλεγχο των φυσικών πηγών ενέργειας, είτε αφορά στο πρόγραμμα για τον εξοπλισμό και τον έλεγχο του (άπειρου) διαστήματος... τι αστείο και πόσο μεγάλη ειρωνεία να θέλει ο άνθρωπος να ελέγξει το άπειρο διάστημα όταν δεν έχει κατορθώσει να ελέγξει τα πάθη και τις αδυναμίες του... Δείχνει όμως και το μέγεθος της ανθρώπινης τραγωδίας.


